<-- Powrót

 

Rozdzial 78 - Maftir

Kicur Szulchan Aruch może służyć tylko jako ogólny wstęp do poznania prawa żydowskiego - w razie problemów halachicznych należy skonsultować się z rabinem.

Kicur Szulchan Aruch

Rabin Solomon Ganzfried

 


1.

 

Przed wezwaniem do maftir odmawia się chaci kadisz; podczas kadiszu, jeśli czyta się z dwóch zwojów Tory - oba pozostają na stole; jeśli czytano z trzech zwojów - nie trzeba kłaść na stole pierwszego zwoju.


2.

 

Nie zaczyna się odmawiać błogosławieństw na haftarę [czytania fragmentu z Proroków], póki nie zwinie się Sefer Tora.


3.

 

W pierwszym błogosławieństwie, po słowach haneemarim beemet nie mówi się amen, bo błogosławieństwo to kończy się słowem wacedek - i jest to jedno błogosławieństwo. Tak samo w pierwszym z błogosławieństw końcowych nie odpowiada się amen po słowach emet wacedek, bo słowa neeman ata itd. - należą do tego samego błogosławieństwa. A ponieważ są tacy, którzy omyłkowo odpowiadają wtedy amen, dobrze jest, żeby wezwany do maftir nie robił żadnej przerwy, aby było wiadomo, że koniec błogosławieństwa nie jest w tym miejscu.


4.

 

Nie wolno rozmawiać, podczas gdy czytana jest haftara. 


5.

 

Zgodnie z prawem ten, kto jest wezwany do maftir - czyta haftarę, a zgromadzeni powtarzają za nim po cichu, zwyczaj powtarzania głośno z czytającym wynika tylko z niewiedzy i należy go zaniechać. Są też tacy, którzy nie przestają czytać na głos po tym, jak wezwany skończył już sam czytać haftarę i zaczął odmawiać błogosławieństwa - nie jest to dobre, bo ten, kto czyta głośno, nie słyszy przez to początku wypowiadanych błogosławieństw, a czasem sprawia, że inni, stojący w pobliżu również nie słyszą błogosławieństw. I nawet jeśli ściszy on głos na początku błogosławieństw, to i tak on sam ich nie słyszy. Dlatego praktykuje się zwyczaj, że od razu po tym jak słyszy się, że wezwany skończył haftarę i zaczął błogosławieństwa, to chociaż [ten kto czytał dla siebie] nie skończył jeszcze haftary - powinien zamilknąć, aż wezwany skończy błogosławieństwa; potem może dokończyć [własne] czytanie haftary. Także wezwany do czytania haftary powinien być ostrożny, aby nie zaczął odmawiania błogosławieństw, aż uciszy się całkowicie hałas wśród zebranych.


6.

 

W Szabat, gdy łączy się dwie parasze, czyta się haftarę dla drugiej paraszy; za wyjątkiem połączonych paraszy: Achare mot i Kedoszim - czyta się wtedy fragment Amos 9. Zdarza się, że haftara Ozeasz 12:13 - 14:10 jest przypisana do czytania z paraszą Wajiszlach - jest to błąd, ta haftara należy do paraszy Wajece, a haftara do Waajiszlach to Chazon Obadia.


7.

 

W Rosz Chodesz, który wypada w Szabat czyta się haftarę Iz. 66. Jeśli przez pomyłkę przeczytano haftarę z paraszy na dany tydzień, to jeśli jeszcze nie powiedziano błogosławieństw końcowych, czyta się także haftarę Iz. 66, bez odmawiania błogosławieństw. Jeśli Rosz Chodesz wypadnie w niedzielę czyta się haftarę I Sm. 20:18-42. Jeśli nastąpiła pomyłka - postępuje się tak jak przy pomyłce w Szabat Rosz Chodesz. Gdy Rosz Chodesz wypada i w sobotę i w niedzielę - czyta się haftarę z Iz. 66.


8.

 

W Szabat, który wypada w chol hamoed Pesach nie wspomina się o Pesach w błogosławieństwach na haftarę, ani w środku, ani na początku, ale kończy się błogosławieństwo słowami mekadesz haszabat - "uświęcający Szabat". Ale w chol hamoed Sukot [wypadający w Szabat] wspomina się o święcie, tak jak w dwa pierwsze dni święta Sukot, jeśli wypadną w Szabat (ponieważ odmawia się cały Hallel i jest też różnica w [części mówiącej o] korbanot - ofiarach).


9.

 

Chłopiec, który jest w wieku, gdy zaczyna się uczyć, który rozumie do kogo kieruje się błogosławieństwa i umie wypowiadać prawidłowo litery, może być wzywany do maftir w Szabat i w święto, z wyjątkiem Szabatów specjalnych - Zachor, Para i Szuwa i siódmego dnia święta Pesach, gdy czytana jest Szirat hajam (Ex. 15). Pierwszego dnia Szawuot, gdy na haftarę czytany jest Ezechiel 1 (Merkawa) - wzywa się do maftir kogoś dorosłego i wykształconego. W Szabat Chazon (wizja Izajasza - Iz. 1) wzywa się do maftir rabina.


10.

 

Chłopiec, który jest w wieku, gdy zaczyna się uczyć, który rozumie do kogo kieruje się błogosławieństwa i umie wypowiadać prawidłowo litery, może być wzywany do maftir w Szabat i w święto, z wyjątkiem Szabatów specjalnych - Zachor, Para i Szuwa i siódmego dnia święta Pesach, gdy czytana jest Szirat hajam (Ex. 15). Pierwszego dnia Szawuot, gdy na haftarę czytany jest Ezechiel 1 (Merkawa) - wzywa się do maftir kogoś dorosłego i wykształconego. W Szabat Chazon (wizja Izajasza - Iz. 1) wzywa się do maftir rabina.

tłum. z hebr. Ewa Gordon