<-- Powrót

 

Rozdzial 84 - Prawa dotyczące noszenia ubrań i ozdób

Kicur Szulchan Aruch może służyć tylko jako ogólny wstęp do poznania prawa żydowskiego - w razie problemów halachicznych należy skonsultować się z rabinem.

Kicur Szulchan Aruch

Rabin Solomon Ganzfried


1.

 

Z żadną rzeczą, która nie jest ubraniem ani ozdobą nie wolno wychodzić [w Szabat] do reszut harabim ani do karmelit. Dlatego nie wolno wychodzić z igłą wbitą w ubranie, nawet z igłą, która nie ma dziurki i nawet jeśli jest to igła potrzebna w ubraniu; w tej sprawie mężczyzna powinien być surowy co do siebie. Ale ponieważ kobiety mają w zwyczaju przypinanie ozdób, wstążek i tym podobnych rzeczy przy użyciu szpilek - wolno im tak wyjść, jeśli jest to na potrzeby ubioru - ale właśnie z igłą, która nie ma dziurki (szpilką), a nie z igłą z dziurką.


2.

 

Wśród ozdób są też takie, a którymi nasi rabini błogosławionej pamięci zabronili wychodzić w Szabat do reszut harabim. Są ozdoby, których zakazano dla mężczyzn i są takie, których zabroniono dla kobiet - są to ozdoby, co do których istnieje obawa, że ktoś mógłby je zdjąć aby pokazać je komuś innemu. Obecnie zwyczaj pozwala na noszenie tych ozdób i poskim [rabini wydający decyzje halachiczne] napisali uzasadnienia dla tych zwyczajów, ale kto ma bojaźń przed Niebem powinien być surowy co do siebie. A w szczególności należy być ostrożnym, aby mężczyzna nie wyszedł z pierścieniem, na którym nie ma wyrytej pieczęci. I z pewnością nie powinien nosić zegarka, nawet przypiętego złotym łańcuszkiem, zawieszonym na szyi, który jest ozdobą (biżuterią). Zegarek kieszonkowy jest traktowany jak ciężar i nie jest pozwolony.


3.

 

Klucz ze srebra, chociaż jest zrobiony po to, aby się nim posługiwać, to ponieważ jest też ozdobą, jest zwyczajem wychodzić z nim w Szabat. [...]


4.

 

Nie wolno kobiecie zakładać ubrania na jej chustkę, ani mężczyźnie na kapelusz dla ochrony przed deszczem, bo nie jest to normalny sposób zakładania ubrania. Ale jeśli intencją jest, aby nie być niepokojonym przez deszcz - jest to dozwolone. 


5.

 

Człowiek kulawy i ten, który właśnie wstał z łóżka po chorobie i podobnie człowiek stary, który nie może poruszać się bez laski - może wyjść z domu o lasce. Ale jeśli może chodzić bez laski i w domu porusza się bez niej, a tylko gdy wychodzi na zewnątrz, używa jej do podpierania się - to nie wolno [mu wyjść tak w Szabat]. Podobnie niewidomemu nie wolno wyjść o lasce w mieście, gdzie nie ma eruw. Ten, kto w ogóle nie potrzebuje laski - nie może wyjść z nią nawet do miejsca, gdzie jest eruw, bo byłoby to lekceważenie Szabatu.


6.

 

Ten, kto jest zakuty w łańcuchy - może z nimi wyjść w Szabat.


7.

 

Nie wychodzi się na szczudłach - to znaczy z długimi drągami drewnianymi, w których jest miejsce na stopę i które są używane do chodzenia po miejscach bagnistych i przez wodę.


8.

 

Wolno wyjść z plastrem na ranie (pod warunkiem, że nie założyło się go w Szabat), bo ponieważ jest to w celach leczniczych, traktowane jest jak ozdoba. Można owinąć go kawałkiem niedrogiego materiału i stanie się on tylko dodatkiem do plastra. Ale jeśli jest to rzecz droga np. chusta, szal czy coś podobnego - nie wolno jej owijać na plastrze, ponieważ nie jest już tylko nieistotnym dodatkiem do plastra i nie jest to też normalny sposób noszenia chusty - jest więc traktowana jako ciężar.


9.

 

Wolno wyjść z watą włożoną do ucha, aby pochłaniała wyciek wydobywający się z ucha, pod warunkiem, że wata jest przymocowana i nie może wypaść. Podobnie można wyjść z watą czy słomą w bucie, jeśli jest umieszczona tak, że nie może wypaść.


10.

 

Kobieta nie może wyjść z wkładką (tamponem), którego używa podczas okresu, aby nie pobrudzić ubrania. Nie może też wyjść w fartuchu, używanym do ochrony ubrań, chyba, że jest to kompletny strój. Ale jeśli wkłada tampon lub fartuch, aby ulżyć sobie w bólu - bo jeśli krew zaschnie na ciele sprawi jej to ból - wolno jej z tym wyjść.


11.

 

W miejscu błotnistym czy gliniastym, można [idąc] podnieść nieco ubrania, aby się nie zabrudziły, ale nie wolno podnosić ich całkowicie.


12.

 

Wolno wyjść w Szabat w dwóch ubraniach założonych jedno na drugie, pomimo tego, że nie potrzebuje się tego drugiego ubrania, ale bierze się je dla kogoś innego. Ale tylko jeśli także w dni powszednie nosi się czasem ubrania w ten sposób - jest to normalny sposób ich noszenia (nawet jeśli nie jest to częste). Jeśli ktoś nigdy nie ma w zwyczaju noszenia ubrań w taki sposób, nie wolno mu wychodzić tak w Szabat, ponieważ to drugie ubranie byłoby już jak ciężar. To samo dotyczy dwóch par skarpet czy dużego kapelusza założonego na małe nakrycie głowy.


13.

 

Jeśli jest zwyczajem w danym miejscu nosić dwa pasy, jeden na drugim - pod spodem pas gorszy a na wierzchu pas kosztowniejszy - wolno zawiązywać tak pasy także w Szabat, pomimo tego, że teraz potrzebuje się tylko jednego pasa, a drugi zakłada się, by wynieść go dla przyjaciela. Ale jeśli nie ma zwyczaju zakładania dwóch pasów, to nawet jeśli chce się ubrać w ten sposób dla siebie samego- nie wolno tak zrobić, ponieważ jeden pas wystarcza, a drugi jest już jak ciężar. Ale z pewnością wolno wyjść w dwóch pasach, jeśli pomiędzy pasami jest jakieś ubranie np. gdy jeden pas jest do spodni, a drugi jest do płaszcza, bo oba pasy są wtedy użyteczne.


14.

 

Chustkę, którą czyści się nos jest zwyczaj owijać pod zewnętrznym ubraniem na spodniach, ale należy uważać, aby nie zrobić na niej dwóch supłów jeden na drugim. Człowiek bogobojny, który ma zwyczaj noszenia szelek podtrzymujących spodnie, powinien je zdjąć w Szabat, aby obwiązana chustka służyła w Szabat w takim celu [jak szelki]. Są tacy, którzy mają zwyczaj obwiązywania chustki dookoła szyi, ale to nie jest dozwolone, chyba że nie ma się żadnej innej chustki zawiązanej na szyi, a ma się w zwyczaju zawiązywać czasem chustkę dookoła szyi z powodu zimna. I powinna być ona zawiązana we właściwy sposób. Ale jeśli jest założona na szyję i jej końce zwisają [luźno] z przodu to jest całkowicie zakazane.


15.

 

Co do rękawiczek - są tacy, którzy pozwalają wyjść z nimi w Szabat i są zabraniający. Co do mufki ogrzewającej obie ręce jednocześnie - można być bardziej łagodnym.


16.

 

Wolno wyjść w tałesie, jeśli jest noszony w zwykły sposób. Ale jeśli jest owinięty dookoła szyi, to w miejscach, gdzie nie ma zwyczaju noszenia go w ten sposób - nie wolno wyjść tak w Szabat.


17.

 

Ubranie, które ma dwie taśmy, czy troczki, aby je zawiązywać, lub zapinki do łączenia - i jeden z tych elementów się oderwał, mimo tego, że ten, który został nie ma znaczenia, to jeśli ma się zamiar naprawić to potem, dodając brakujący element - ten, który został, nie jest już bez znaczenia dla ubrania i jest jak ciężar - nie wolno wychodzić w takim ubraniu. Jeśli nie ma się zamiaru naprawiać - ten który został jest bez znaczenia i wolno z tym wyjść. Ale jeśli jest to rzecz kosztowna jak np. jedwabna taśma, szarfa albo srebrna zapinka, to mimo tego, że nie ma się zamiaru naprawiać tego - nie jest to nie ważne w ubraniu i nie wolno w tym wychodzić.


18.

 

Osoby łyse, które noszą na głowach peruki z czesanego lnu lub wełny, tak żeby wyglądało to jak włosy na głowie - mogą wyjść w tym w Szabat do reszut harabim, bo jest to dla nich ozdoba, pod warunkiem, że było to przygotowane przed Szabatem.


19.

 

Ten kto nosi amulet, powinien skonsultować się z rabinem specjalistą, czy wolno z tym wyjść w Szabat, bo nie wszystkie amulety są jednakowe. Kobieta, która nosi kamień zwany szternszus, przeciwko poronieniu - może wyjść z nim w Szabat.

tłum. z hebr. Ewa Gordon