|
|||||||||||||
|
|
Jeśli dwóch lub więcej Żydów mieszka w obrębie jednego podwórza, każdy we własnym mieszkaniu, to nie wolno im przenosić [rzeczy] z podwórza do domu i z domu na podwórze, ani z domu do domu. Nawet nie poprzez podwórze, ale także jeśli jest np. przejście albo okno pomiędzy jednym domem a drugim - nie wolno przez nie przenosić. I jest przykazaniem, aby ustanowić sobie eruw chacerot, aby nie grzeszyć. |
||||||||||||
|
|
Jeśli pomiędzy dwoma podwórzami jest przejście (otwór), to jeśli [właściciele] chcą - każdy robi u siebie eruw chacerot i każdy z nich może nosić [rzeczy] u siebie, ale nie wolno im przenosić z domu do domu rzeczy, które znajdują się w domach. Jeśli chcą - obaj mieszkający w dwóch mieszkaniach mogą zrobić jeden eruw, aby móc przenosić pomiędzy podwórzami i to nawet] [rzeczy], które znajdują się w mieszkaniach. A jeśli jest pomiędzy podwórzami tylko okno, szerokie przynajmniej na 4 tefachim i wysokie na 4 tefachim i jest na wysokości nie więcej niż 10 tefachim od ziemi i nie jest okratowane - też mogą zrobić razem eruw. Ale poniżej tych [wymiarów] nie można zrobić wspólnego eruwu. I jeśli okno jest pomiędzy dwoma domami, nawet jeśli jest ponad dziesięcioma tefachim [od ziemi], można zrobić wspólny eruw. |
||||||||||||
|
|
Jeśli jedno podwórze znajduje się wewnątrz drugiego I mieszkańcy z wewnętrznego podwórka nie maja [innego] dojścia do ulicy niż przez podwórze zewnętrzne i jest tam przejście, przez które się przechodzi - to jeśli chcą - robią wspólny eruw. Jeśli nie zrobili razem eruwu, a mieszkańcy wewnętrznego podwórza zrobili eruw sami - to mogą oni przenosić na własnym podwórku, ale mieszkańcy zewnętrznego - nie mogą [tam wnosić]. Jeśli mieszkańcy wewnętrznego podwórza nie zrobili [eruw], a mieszkańcy zewnętrznego zrobili sami, to z tego eruwu nie ma żadnego użytku, bo ponieważ mieszkańcy wewnętrznego podwórza mają przejście przez podwórze zewnętrzne - noszenie do podwórza wewnętrznego jest zakazane [dla mieszkańców zewnętrznego].I tak jest jeśli mieszkańcy wewnętrznego nie zrobili eruwu, ponieważ przenoszenie w ich własnych miejscach jestzakazane, jest to regel haasura bimkoma - "zakaz dla nogi w jej miejscu". Ale jeśli ci z wewnętrznego podwórza również zrobili eruw, tak, że wolno przenosić w ich podwórzu jest to "pozwolenie dla nogi w jej miejscu" i nie zabrania to przenoszenia nawet dla mieszkańców zewnętrznego podwórza. Jeśli w wewnętrznym podwórzu mieszkają dwie osoby i nie zrobiły eruwu, to jeśli w zewnętrznym mieszka tylko jeden Żyd, ponieważ mieszkańcy podwórza wewnętrznego sami [podlegają prawu] "zakaz dla nogi w jej miejscu", to [mieszkaniec] zewnętrznego też nie może wnosić [rzeczy do wewnętrznego]. |
||||||||||||
|
|
Jeśli jest dom zbudowany na wzniesieniu i ma balkon, z którego prowadzą schody do podwórza i z podwórza do reszut harabim to odnoszą się do niego prawa o dwóch podwórzach - jedno wewnątrz drugiego i balkon jest wtedy jak podwórze wewnętrzne. |
||||||||||||
|
|
Jeśli w domu są dwa mieszkania, to znaczy jeśli jest korytarz, z którego wchodzi się do dwóch mieszkań i mieszkają tam dwie rodziny - nie wolno wynosić nawet z mieszkania na korytarz. I podobnie jest z jednym mieszkaniem, które jest podzielone na dwa pokoje, w których mieszkają [obcy] ludzie, to pomimo tego, że wewnętrzny ma drzwi [wiodące] tylko do [pokoju] zewnętrznego, a ten ma drzwi [wiodące] na podwórze - to i tak nie wolno przenosić rzeczy, nawet z pokoju do pokoju, jeśli nie ma eruwu. |
||||||||||||
|
|
Jak robi się eruw? Jeden z właścicieli domów, które [chce się połączyć eruwem] bierze w piątek bochenek swojego [chleba] i wręcza go - przez pośrednictwo kogoś innego - wszystkim mieszkającym w obrębie podwórza. I robi to mówiąc w języku zrozumiałym dla [innych] "Weź ten bochenek i miej w nim udział ze względu na wszystkich Żydów mieszkających w [obrębie] tego podwórza (lub tych podwórek)". Ta osoba bierze ten bochenek i podnosi go na wysokość 1 tefach. Ten, kto robi eruw bierze od niego bochenek [z powrotem] i odmawia błogosławieństwo. Baruch Ata HASZEM Elochenu melech haolam, aszer kidszanu bemicwotaw weciwanu al. micwat eruw i mówi: "Przez ten eruw niech będzie nam dozwolone wynosić i przenosić z domów do podwórza i z podwórza do domów i z domu do domu - wszystkim Żydom mieszkającym w domach przy tym podwórzu." Ponieważ wszyscy mają udział w tym bochenku, a gdy nadejdzie Szabat [bochenek] znajduje się w domu tego, kto robił eruw, jest to tak, jak gdyby wszyscy mieszkali w jednym domu i dlatego wolno przenosić z domów do podwórza i z podwórza do domów w obrębie całego podwórza. |
||||||||||||
|
|
Należy wręczać [bochenek] przez pośrednictwo osoby trzeciej. Dlatego nie można zrobić tego przez niedorosłe dzieci - syna czy córkę, nawet jeśli nie jedzą oni przy stole ojca, ponieważ ich ręce są jak jego ręka. Ale przez cudze dziecko można wręczać (ponieważ w prawach rabinicznych, niedorosłe [dziecko] może nabyć [prawa] dla innych.) I jeśli to możliwe nie powinno się przekazywać [eruwu] przez swoją żonę, którą się utrzymuje, ani nie przez swojego syna czy córkę, którzy są bar/bat micwa - jeśli jedzą oni przy stole ojca, ponieważ jest opinia, że także i oni są jak jego ręka. A jeśli syn się ożenił, to mimo tego, że jest utrzymywany przez ojca - z pewnością można przekazywać przez niego. |
||||||||||||
|
|
Jaka jest wielkość [bochenka] na eruw? Jeśli jest 18 lub mniej mieszkańców domów, rozmiar [bochenka] jest jak grogeret (suszona figa) - to jest jak trzecia część jajka - na każdą osobę, wyłączając osobę, która robi eruw i zostawia [bochenek] w swoim domu (ponieważ skoro tam mieszka nie, potrzebuje brać kawałka [chleba], aby ustanowić tam swoje mieszkanie). Jeśli mieszkańców jest więcej niż 18, nawet jeśli jest ich tysiąc, to miarą jest pożywienie potrzebne na dwa posiłki, to jest [bochenek] wielkości 18 suszonych fig, to jest jak sześć jajek, są opinie, że jest to jak osiem jajek. (według tej opinii wielkość grogeret - suszonej figi - jest jak trzy i jedna dziewiąta jajka.) |
||||||||||||
|
|
Ten, kto robi eruw nie powinien się oburzyć, jeśli sąsiad zje [jedzenie na eruw].Jeśli [nie uwzględnił takiej możliwości i] oburzył się na niego - to eruw jest nie ważny. Dlatego należy być ostrożnym, by nie zrobić eruwu jedzeniem przygotowanym na Szabat. |
||||||||||||
|
|
[Jedzenie] na eruw musi być położone w takim miejscu, gdzie wszyscy, dla których eruw był zrobiony mogą przyjść przed Szabatem. Dlatego jeśli w tym miejscu, lub w sąsiedztwie jest zmarły - Boże uchowaj! - a jeden z mieszkańców byłby kohenem i nie mógłby podejść przed Szabatem do eruwu - eruw jest nie ważny. |
||||||||||||
|
|
Eruw chacerot należy robić w każdy piątek, a w Szabat należy odmówić nad nim błogosławieństwo (hamoci). Ale jeśli jest obawa, że zapomni się któregoś razu [zrobić eruw] można zrobić go jednym bochenkiem na wszystkie Szabaty, które są po Pesach. I gdy mówi się "Przez ten eruw..." itd. należy zakończyć: "przez wszystkie Szabaty, aż do przyszłego Pesach, dla nas na dobro". I bochenek musi być delikatny i dobrze wypieczony, tak aby się nie zepsuł. A na Szabat, który wypada podczas Pesach robi się eruw, przy użyciu koszernej macy. |
|
|
Nie robi się eruw chacerot w święto. Jeśli święto wypadnie w piątek, to eruw robi się w przeddzień święta. |
|
|
Jeśli ktoś je w jednym miejscu, a śpi w innym, to istotne [dla praw dotyczących eruw] jest tu miejsce jedzenia i z tego miejsca zakazuje [innym przenoszenia rzeczy] - jeśli je swoje własne jedzenie w jakimś specjalnym pokoju. Ale z miejsca gdzie śpi nie zakazuje [innym przenoszenia]. |
|
|
Gdy ktoś jest gościem [mieszkającym w obrębie] podwórza, to są opinie, że nawet gdy sam zajmuje dom - jeśli nie zostaje tam na stałe, ale na 30 dni lub mniej, to nie zakazuje on [przenoszenia] mieszkającym [w obrębie] podwórza i wolno im nosić z własnych domów i z domu gościa i to nawet jeśli goście są liczni, a stały mieszkaniec jest jeden. Ma to zastosowanie, jeśli jest przynajmniej jeden stały mieszkaniec [w podwórzu], nawet jeśli jest nie-Żydem, bo wtedy goście są podporządkowani jemu. Ale jeśli wszyscy [w obrębie podwórza] są gośćmi, to powstaje zakaz [przenoszenia] pomiędzy nimi, jeśli każdy z nich ma specjalny pokój do jedzenia. Jeśli jest pośród nich nie-Żyd, to muszą oni wynająć od niego jego teren (zob. poniżej). Są opinie, że jeśli tylko gość ma specjalny pokój, gdzie je, nie ma różnicy pomiędzy nim i właścicielem domu - i jest on traktowany jak właściciel. Jest właściwym iść za ostrzejszą opinią i powinno się zrobić eruw bez mówienia błogosławieństwa. A jeśli jest już zrobiony - można oprzeć się na pierwszej opinii. |
|
|
Jeśli Żyd mieszka z nie-Żydem w [obrębie] jednego podwórza, to nie-Żyd nie ogranicza [Żydowi możliwości] przenoszenia z domu do podwórza i z podwórza do domu. Nawet jeśli jest dwóch lub więcej Żydów i mieszkają w taki sposób, że nie jest konieczny pomiędzy nimi eruw (zob. p. 13) wtedy też nie-Żyd nie ogranicza [Żydom przenoszenia]. Ale jeśli [tereny] dwóch (lub więcej) Żydów wymagają eruw i jeśli mieszka tam też nie-Żyd, to ogranicza on [Żydów w przenoszeniu] i nie mogą zrobić eruw dopóki nie wynajmą [od nie-Żyda] jego terenu. Jeśli mieszka tam dwóch (lub więcej) nie-Żydów - trzeba wynająć [tereny] od każdego z nich. |
|
|
Nawet jeśli nie-Żyd mieszka w innym podwórzu, ale nie ma on innego przejścia do reszut harabim - jak tylko przez teren, na którym mieszkają Żydzi, lub jeśli mieszka on na piętrze, a schody prowadzą do podwórza, to także wtedy ogranicza on [Żydom przenoszenie]. |
|
|
Jeśli podwórze należy do Żyda, ale wynajął on tam mieszkanie nie-Żydowi, to [nie-Żyd] nie ogranicza [możliwości noszenia], ponieważ [Żyd] nie wynajął mu [mieszkania] z założeniem, by [nie-Żyd] ograniczał Żydom [przenoszenie] i to nawet jeśli właściciel domu sam tam nie mieszka. |
|
|
Jak wynajmuje się [teren od nie-Żyda]? Żyd mówi do nie-Żyda: "Wynajmij mi twój teren za jakąś sumę pieniędzy" i nie trzeba tłumaczyć, że jest to w celu [umożliwienia] przenoszenia rzeczy. Ale jeśli powiedział do niego: "Daj mi twoje pozwolenie", mimo tego, że wyjaśni mu, że jest to w celu przenoszenia rzeczy [w obrębie] podwórzu - jest to nieważne. |
|
|
Można wynająć [teren] nawet od żony czy sługi [nie-Żyda]. |
|
|
Jeśli teren był wynajęty bez określenia na jaki czas, to wynajęcie jest ważne tak długo, jak długo nie-Żyd nie zmieni zdania i jak długo tam mieszka. Ale jeśli nie-Żyd się wyprowadził i wprowadził się inny [nie-Żyd] na jego miejsce - to trzeba ponownie wynająć teren od tego drugiego. Jeśli wynajem był na jakiś czas i w tym czasie nie-Żyd wynajął swoje mieszkanie innemu nie-Żydowi - to pierwsze wynajęcie jest wystarczające. Ale jeśli w tym czasie nie-Żyd zmarł, lub sprzedał mieszkanie - to trzeba ponownie wynająć [teren] od spadkobiercy lub nabywcy. Jeśli wynajęło się [teren] od sługi [nie-Żyda] bez określenia czasu wynajmu, to jest to ważne tak długo, jak długo sługa pracuje u tego nie-Żyda. Jeśli zaś wynajęcie była na określony czas, to jest ważne przez cały ten czas, nawet jeśli sługa odejdzie stamtąd. |
|
|
Za każdym razem, gdy wynajem staje się nieważny i trzeba wynająć ponownie - trzeba też ponownie zrobić eruw, ponieważ eruw nie odnawia się automatycznie. |
|
|
Jeśli wynajęcie terenu od nie-Żyda jest nie możliwe, to Żyd powinien poprosić nie-Żyda, by użyczył mu miejsca w obrębie swojego terenu na położenie tam jakiegoś przedmiotu i przez położenie tam swojej rzeczy Żyd "nabywa" to miejsce; nawet jeśli zabierze tę rzecz przed Szabatem, to ponieważ Żyd ma [na tym terenie] prawo trzymania swojej rzeczy także w Szabat - jest to traktowane jak gdyby miał swoją część w mieszkaniu [nie-Żyda] i ten Żyd może "wynajmować" [ten] teren wszystkim mieszkającym [w obrębie] podwórza. |
|
|
Żyd odstępca od wiary, lub publicznie znieważający Szabat (nawet w zakazach rabinicznych) jest jak nie-Żyd i trzeba wynająć od niego jego teren. |
|
|
W wielu gminach robi się eruw we wszystkich ulicach i alejach (to znaczy przez robienie curat hapetach - formy bramy) i wynajmuje się tereny od nie-Żydów, aby móc przenosić rzeczy w całym mieście. Wszystkie te rzeczy muszą być przeprowadzone przez rabina biegłego w sprawach eruw. W takich miejscach robi się też eruw w synagodze (ponieważ stosują się tu prawa o wspólnej własności i nie musi to dotyczyć tylko mieszkania). |
|
|
Ale w miejscach gdzie nie jest zrobiony [ogólny] eruw, jeśli robi się eruw chacerot dla mieszkających [w obrębie] podwórza, które jest też podwórzem synagogi - nie wolno kłaść [jedzenia z] eruw w synagodze, ale zostawia się je w jednym z domów. |
|
|
Jeśli w mieście jest eruw i uległ uszkodzeniu w Szabat, to mieszkańcy wszystkich podwórek, które są prawidłowo ogrodzone i nie ma [w ogrodzeniach] szczeliny, która sprawiałaby, że przenoszenie rzeczy [w podwórzu] jest zabronione - nawet jeśli jest w podwórzu kilka domów - mogą przenosić tam przez cały Szabat. Pomimo tego, że eruw chacerot jest na innym terenie, który jest teraz oddzielony (od danego podwórza), to i tak wolno przenosić rzeczy, ponieważ w odniesieniu do tego eruw mówi się: "jeśli coś było dozwolone w ten Szabat - to pozostaje dozwolone [przez cały Szabat]". Jest duża obawa, aby wielu ludzi nie popełniło błędu i nie nosiło rzeczy w miejscu, gdzie jest to [teraz] zakazane, ponieważ przywykli, że jest im tam wolno nosić - dlatego, jeśli jest możliwe, by naprawić eruw korzystając z pomocy nie-Żyda - wolno tak zrobić. I jeśli rozerwie się lina, która tworzy curat hapetach, a jest możliwe, że nie-Żyd może to naprawić robiąc pętlę lub jeden supeł i nad nim pętlę - to tym lepiej. |
|
|
Jeśli święto wypadnie w piątek i eruw ulegnie zniszczeniu, mimo tego, że eruw jest też wykorzystywany w święto, do przenoszenia rzeczy, których nie potrzebuje się w święto, to jednak nie mówi się, że skoro było dozwolone w święto, to jest też dozwolone w Szabat, ponieważ święto i Szabat mają różne poziomy świętości. |