|
|||||||||||||
|
|
Nie wolno wyjść w Szabat i w święto z miejsca przebywania poza granicę techum - to jest [poza] 2000 amot. [Dodanych] do przestrzeni zajmowanej przez człowieka - to jest 4 amot [kwadratowych]. Odnosi się to do sytuacji, gdy w piątek pomiędzy zachodem słońca a zapadnięciem zmroku ktoś znalazł się na polu. Ale jeśli przebywa [wtedy] w mieście, to całe miasto stanowi jego przestrzeń, [którą zajmuje]. Peryferia miasta też uważane są za część miasta. Co stanowi peryferia? Obszar rozciągający się na siedemdziesiąt i dwie trzecie amot należy jeszcze do miasta, mimo, że nie ma tam już budynków. [Obszar ten] nazywa się karpef - otoczenie miasta. Od krańców tego miejsca zaczyna się przestrzeń techum szabat. |
||||||||||||
|
|
Jeśli miasto jest otoczone murem, nawet jeśli jest bardzo duże - można, chodzić po całym mieście i po jego peryferiach i od tego miejsca mierzy się wówczas techum szabat. Miasto, które nie jest otoczone murami, ale jego budynki stoją blisko siebie, tak że [pusta przestrzeń] pomiędzy dwoma domami nie jest większa niż 70 i dwie trzecie amot, jest uważany za połączenie [miedzy miastami] i należy do miasta, nawet jeśli jest to odległość, której przejście zajęłoby kilka na dni. I od ostatniego domu zaczyna się mierzenie karpef i techum szabat. |
||||||||||||
|
|
Karpef - otoczenie wokół miasta, dotyczy tylko miast. Pojedynczy dom nie ma karpef, ale od razu od ścian domu zaczyna się mierzyć techum szabat. |
||||||||||||
|
|
Jeśli dwa miasta są położone blisko siebie, ustala się karpef jednego i drugiego i jeśli odległość między budynkami nie przekracza miary dwóch karpef - oba miasta traktowane są jako jedno. |
||||||||||||
|
|
Jest kilka okoliczności odnoszących się do techum szabat, które pozwalają złagodzić dotyczące go prawa, ale może to zrobić tylko ekspert. |
||||||||||||
|
|
Ten, kto potrzebuje iść w Szabat lub w święto dalej niż techum szabat - powinien zrobić w przeddzień eruw techumin. Powinien położyć go w obrębie techum w mieście, w miejscu, do którego wolno mu [będzie] dojść [w Szabat]. Miejsce, gdzie zostawił eruw jest traktowane jak miejsce zamieszkania [tego człowieka]. Od tego miejsca może pójść 2000 amot w każdym kierunku. Jest zrozumiałym, że to co zyskuje z jednej strony, kładąc eruw, traci z drugiej. Na przykład: jeśli położył eruw na końcu 2000 amot po stronie wschodniej [miasta] - nie wolno mu iść na zachód, bo jest już oddalony od miejsca zamieszkania na odległość techum szabat. |
||||||||||||
|
|
Jak robi się eruw? Bierze się ilość chleba na dwa posiłki albo przyprawę (jak cebulę, rzodkiewki itp.) w takiej ilości, by można było zjeść je z chlebem - na dwa posiłki. Nie dotyczy to jednak soli i wody, którymi nie robi się eruwu. Idzie się do miejsca, gdzie chce się położyć eruw i odmawia się błogosławieństwo: Baruch ata ADONAJ elohenu melech haolam, aszer kideszanu bemicwotaw weciwanu al. micwat eruw. (Błogosławiony jesteś Ty HASZEM, Bóg nasz, Król świata, , który uświęcił nas swoimi przykazaniami i przykazał nam micwę [robienia] eruwu.) I mówi się: "przez ten eruw niech będzie wolno mi iść z tego miejsca 2000 amot w każdym kierunku", następnie wraca się do domu. Można położyć jeden eruw na kilka Szabatów, pod warunkiem, że położy się go w bezpiecznym miejscu, aby nie zginął, czy nie uległ zepsuciu. |
||||||||||||
|
|
Można wysłać kogoś z eruwem, by położył go w imieniu [wysyłającego]. Wysłannik odmawia błogosławieństwo i mówi: "przez ten eruw niech będzie wolno osobie X iść z tego miejsca 2000 amot" itd. Posłaniec ten powinien być dorosły i świadomy [intelektualnie]. Ale nie można tego zrobić posyłając dziecko. Nawet jeśli posłaniec nie wróci, do tego kto go posłał, można na nim polegać, bo zakłada się, że wypełnił swoja misję. |
||||||||||||
|
|
Można zrobić jeden eruw dla kilku osób, jeśli będzie odpowiednia ilość jedzenia dla każdej z nich. [Gdy ktoś robi eruw dla innych] powinien zadbać, by inni nabyli w nim udział przez kogoś innego - tak jak jest to przy eruw chacerot {zob. Rozdział 94}. I nie robi się eruw techumin dla kogoś bez jego wiedzy. Ten, kto jest posłany, by zrobić eruw dla kilku osób, powinien powiedzieć "niech będzie wolno osobie X i osobie Y itd. A jeśli robi eruw także dla siebie, mówi: "dla mnie i dla X i dla Y" itd. |
||||||||||||
|
|
Eruw należy położyć w miejscu, gdzie można go zjeść w piątek przed zmrokiem, bez pogwałcenia zakazu z Tory. Dlatego jeśli położono go w wykopanym dole i przykryto popiołem - nie jest to eruw. Ale jeśli będzie przykryty kamieniem - będzie to eruw. Jeśli położy się go na drzewie, a jest to mocne drzewo - eruw jest ważny. Jeśli jest umieszczony na słabym drzewie lub trzcinie - nie jest ważny. |
||||||||||||
|
|
Jeśli ktoś kładzie eruw w środku miasta - wtedy całe miasto jest traktowane jako miejsce jego eruwu i wolno mu chodzić w całym mieście, nawet jeśli jest bardzo wielkie, a także poza miastem, aż tam, gdzie [sięgają] peryferia i techum szabat, bo jest to jak gdyby mieszkał w tym mieście. |
|
|
Jeśli w obrębie techum szabat znajduje się miasto otoczone murami, albo ma ono eruw, nie jest ono wliczane do 2000 amot, ale jest liczone jako 4 amot. Jest tak gdy techum szabat sięga do granic tego miasta, np. gdy odległość od eruwu do miasta wynosi 500 amot, a długość miasta wynosi 1000 amot, wtedy miasto jest traktowane tylko jako 4 amot i poza miastem jest jeszcze 1494 amot [gdzie wolno pójść]. I nie ma rozróżnienia pomiędzy stroną [miasta], która jest bliżej eruwu i tą, która jest dalej od niego. Ale jeśli techum szabat kończy się całe w środku miasta, nie wolno iść dalej, ponieważ jest to już poza techum, w tym wypadku całe miasto nie jest traktowane jako 4 amot. |
|
|
Podobnie jest gdy ktoś położył eruw w miejscu, które jest blisko do 2000 amot poza miastem. Jeśli wraca potem do miasta i odległość 2000 amot od miejsca jego eruwu do początku miasta kończy się zanim dojdzie do domu - nie wolno mu nawet wrócić do domu. (Taka jest opinia większości autorytetów). |
|
|
Eruw techumin robi się tylko dla potrzeb spełnienia micwy, jak np. aby modlić się z minjanem, albo by odwiedzić swojego rabina, lub przyjaciela, który wrócił z podróży, albo dla seudat micwa (uroczystego posiłku związanego ze spełnianiem micwy), albo dla doglądania jakiejś publicznej sprawy, albo gdy ktoś wraca z drogi i chce dotrzeć do domu itp. |
|
|
Nie robi się eruw techumin ani w Szabat, ani w święto. Dlatego jeśli święto wypadło w erew szabat trzeba położyć eruw w przeddzień święta. I podobnie w święto, które jest po Szabacie, gdy ktoś będzie chciał iść w święto powinien położyć eruw w erew szabat. |
|
|
Przedmioty i zwierzęta należące do człowieka podlegają tym samym prawom. W miejscu, gdzie nie wolno chodzić [człowiekowi] nie wolno także prowadzić zwierzą. Jeśli ktoś pożyczył [zwierzę], wynajął je, lub dał do pilnowania, to [dalej] podlegają one tym prawom, będąc u tego u kogo się znajdują. Nawet jeśli jest to nie-Żyd, to przedmioty i zwierzęta [należące do Żyda] podlegają prawu odpoczynku (szewita). A co więcej - nawet przedmioty należące do nie-Żyda podlegają prawu odpoczynku, tam, gdzie znalazły się w piątek przed zapadnięciem zmroku [u Żyda]. |
|
|
Jeśli nie-Żyd przyniósł owoce, co do których nie ma obawy, że były zebrane w Szabat (i podobnie każdą inną rzecz, co do której nie ma podejrzenia, że wykonano nią jakąś zakazana czynność) to [używanie tego] jest zakazane, ponieważ [zostało to przeniesione] poza techum szabat - jeśli nie-Żyd przyniósł to dla siebie samego lub dla innego nie-Żyda - Żyd może użyć tego od razu nawet do jedzenia, ale nie wolno mu nosić tego poza [odległość] 4 amot. Chyba że [nie-Żyd] przyniósł tę rzecz do domu, albo miasto miało eruw, wtedy wolno przenosić to w całym mieście, bo całe miejsce, gdzie wolno przenosić rzeczy, jest traktowane jakby [działo się to] w obrębie 4 amot. Ale jeśli [nie-Żyd] przyniósł coś dla Żyda - nie wolno tego użyć ani temu Żydowi, ani członkom jego domu [do końca Szabatu, a potem jeszcze] tyle czasu, ile zajęłoby przyniesienie tego [ponownie po Szabacie]. Niemniej jednak wolno to przenosić w obrębie 4 amot, albo w miejscu, gdzie dozwolone jest przenoszenie. Jeśli jest wątpliwość, czy rzecz nie jest przyniesiona spoza techum, również wtedy jest zakazane [jej używanie], chyba że jest logiczne, że nie mogła być przyniesiona spoza techum. |
|
|
Jest regułą, że techumin nie sięga ponad 10 tefachim. Dlatego ten, kto wszedł na statek przed nastaniem Szabatu, to nawet jeśli statek odpłynął na dużą odległość, jeśli przybył w Szabat do portu i [pasażer] schodzi na ląd i - może iść od tego miejsca 2000 amot w każdym kierunku. Ponieważ nie ma wątpliwości, że podczas podróży statkiem znajdował się zawsze powyżej 10 tefachim od ziemi i nie dotyczyło go [jeszcze] prawo o odpoczynku (szewita), aż do miejsca, gdzie zszedł na ląd. Ale jeśli w czasie Szabatu zszedł ze statku i wrócił na niego z powrotem, po tym jak był już w Szabat na lądzie - dotyczy go już prawo o szewita. Jeśli statek odpłynął potem poza techum, to ma tam [na statku] tylko 4 amot - tyle ile można przejść poza techum. Jeśli statek był w Szabat w jakimś miejscu, gdzie nie ma 10 tefachim ponad ziemią - to stosuje się już tam prawo o szewita. Jeśli jest wątpliwość, [czy jest tam 10 tefachim, czy nie] - można zastosować łagodniejsze rozwiązanie. |