<-- Powrót

 

Szema

Jest to żydowskie wyznanie wiary, jedna z dwóch, obok Szmone Esre (Osiemnastu Błogosławieństw), najważniejszych modlitw judaizmu –Słuchaj Jisraelu, Haszem jest naszym Bogiem, Haszem Bóg jest Jeden....

 

Czytana jest dwa razy dziennie - podczas porannej modlitwy Szachrit oraz wieczornej Maariw. Na Szema składają się trzy teksty pochodzące z Tory: Bamidbar 6:4-9 (zaczynający się od słów Szema Jisrael), Bamidbar 11:13-21 (Wehaja...) oraz Szmot 15:37-41 (Wajomer...). 
Szma należy czytać bez przerw, wyraźnie, w skupieniu, na tyle głośno, aby słyszeć własne słowa. Modlitwę Szema poprzedzają błogosławieństwa – podczas Szachrit bardziej rozbudowane niż w Maariw. "R. Joszua ben Korha powiedział: 'Dlaczego paragraf zaczynający się od słów Szema umieszczono przed Wehaja...? Gdyż wpierw należy przyjąć na siebie jarzmo Królestwa Nieba (poprzez zadeklarowanie Jedności Boga), aby następnie przyjąć jarzmo przykazań (...jeśli będziecie stale słuchali przykazań moich, które dzisiaj wam daję...). Dlaczego fragment Wehaja... czytamy przed Wajomer..? Gdyż ten pierwszy odnosi się zarówno do dnia, jak i nocy (ponieważ mówi o wszystkich przykazaniach), natomiast Wajomer...odnosi się tylko do dnia (gdyż mówi o micwie cicit, która nie obowiązuje w nocy) (Berachot 13a)." 

Początkowo ostatni paragraf czytany był tylko podczas dnia, jednak później zaczęto czytać go również w nocy, gdyż Bóg wyprowadził Żydów z Micraim w nocy, a właśnie o Jecijat Micraim, Wyjściu z Egiptu, wspomina ten fragment modlitwy Szema (i bądźcie świętymi dla waszego Boga, który wywiódł was z ziemi egipskiej, by być dla was Bogiem). Dwukrotne w ciągu dnia czytanie Szema jest nakazane przez Torę, jak jest napisane: "Aby mówili je...i gdy kładziesz się spać (beszochbecha) i gdy wstajesz (uwekumecha) (Bamidbar 6:7)", co oznacza wieczorem i o poranku. 
Pierwszy werset, Szema Jisrael..., jest świadectwem, że Bóg jest Jeden. Mówi nam o tym fakt, że pierwsza (ajin) i ostatnia litera (dalet) tego zdania są pisane większe od pozostałych i razem tworzą wyraz ed "świadek". 
Minchag (zwyczaj) zakrywania oczu podczas wypowiadania pierwszego wersetu Szema zaświadcza, że jesteśmy gotowi, aby oddać nasze życie dla Haszem – Gemara (w Nedarim 64b) przyrównuje oko ślepca do oka osoby zmarłej.

R Menachem Mendel Hager z Kosowa

 


Połóżcie te Moje słowa na waszych sercach


Nie jest napisane "w waszych sercach". Gdyż zdarza się, że twoje serce czasami jest zamknięte. Lecz gdy słowa położysz na sercu - gdy nadejdzie moment, że twoje serce się otworzy - będą gotowe, aby wpaść głęboko w jego wnętrze.


R Menachem Mendel z Kocka

 



Dlaczego właściwszym jest siedzieć podczas czytania Szema? Odpowiedź daje nam midrasz opisujący epizod z życia Awrahama: Trzeciego dnia po obrzezaniu, gdy Awraham wciąż odczuwał silny ból, Bóg postanowił odwiedzić Swojego wiernego sługę. Zastał go siedzącego u wejścia do namiotu, w upale dnia, czekającego na gości, którym mógłby udzielić gościny. Gdy Awraham zobaczył swojego Stwórcę, chciał natychmiast wstać, aby Go uszanować, lecz Bóg przeszkodził mu w tym. Gdy Awraham zaprotestował mówiąc, że nie jest właściwym, aby siedział on w obecności Boga, Haszem odpowiedział: "Usiądź, a Ja będę stał. Bo tak samo, jak ty siedzisz, a Ja stoję nad tobą, tak twoje dzieci będą przychodzić do synagog, siadać i czytać Szema, aby Mnie tym uhonorować. Będą siedzieć, a Ja będę przebywał między nimi, tak, jak jest napisane: "Bóg stoi w zgromadzeniu Bożym" (Psalm 82:1) (Bereszit Raba 48).


Chofec Chajim

 


Dlaczego podczas czytania Szema w lewej dłoni trzymane jest cicit? Aby cicit znajdował się bliżej serca, jak jest napisane: "Niech te rzeczy, które Ja dzisiaj przykazuję tobie, będą na twoim sercu" (Dwarim 6:6) (Levush 24:2).