Halacha - Tefilin cz.1


	<-- Powrót

Tefilin cz. 1

Sing. fem. Tefila Pl. Tefilin

Punkt 1

Micwa tefilin jest micwą bardzo cenną, bo cała Tora jest przyrównana do tefilin, jak jest napisane: (Ex. 13:9) "Aby Tora HASZEM była na twoich ustach." Kto nie zakłada tefilin, jest uznawany za takiego w Izraelu, kto grzeszy swoim ciałem. A ten kto zakłada niezdatny tefilin, nie tylko nie spełnia micwy, ale jeszcze wypowiada błogosławieństwa na darmo, co jest wielkim grzechem. Dlatego trzeba bardzo uważać, by kupić tefilin pochodzący od sofera, który jest ekspertem i człowiekiem bogobojnym. Także rzemienie do tefilin (recuot) powinny być kupione
u człowieka godnego zaufania, który daje pewność, że były one zrobione z czystego zwierzęcia i z intencją służenia do tefilin.

Przez naszą grzeszność, wielkim upadkiem jest to, że kupuje się tefilin i rzemienie od tego kto sprzedaje je najtaniej - i są one niezdatne. Każdy kto boi się Boga, powinien rozważyć, że jeśli stara się o swoje ubrania
i przedmioty, by były jak najlepsze, to o ile bardziej
w sprawie rzeczy które są dla HASZEM błogosławione Jego Imię, nie powinien oszczędzać i żałować pieniędzy, ale powinien postarać się kupić tefilin, który jest na pewno właściwy, mimo tego, że ma wysoka cenę.

I powinien doglądać tefilin, czy jest we właściwym porządku i czy ma czarne batim (pojemniczki zawierające wersety Tory) i czarne rzemienie. Powinno się regularnie nacierać rzemienie tłuszczem, aby były czarne, ale nie rybim tłuszczem z niekoszernych ryb.

Jeśli tefilin się zepsuł, nawet w niewielkim stopniu, lub gdy rozpruły się szwy - natychmiast trzeba skonsultować się ze specjalistą, czy tefilin jest jeszcze zdatny.
A najbardziej trzeba uważać na krawędzie, zwłaszcza przy tefilin na głowę, ponieważ często się on ociera i robią się dziury - co czyni tefilin niezdatnym. Także często, gdy tefilin się zestarzeje, [pojawiają się] szczeliny na górze skóry tefilinu na głowę i staje się on niezdatny. I trzeba bardzo zwracać uwagę na wszystkie te rzeczy.

Każdy kto skrupulatnie przestrzega micwy tefilin i traktuje tefilin ze świętością: nosząc tefilin nie mówi o różnościach i powszednich sprawach - przedłuża swoje życie i ma zapewniony Przyszły Świat, jak jest napisane: (Iz. 38:16) "HASZEM jest nad nimi (noszącymi Imię HASZEM
w tefilin) i będą żyć; w nich wszystkich żyje mój duch
i Ty mnie uzdrowisz i ożywisz mnie."

Słowo "tefilin" pochodzi od słowa "pelila" i oznacza osądzenie i pouczenie (dlatego w literze lamed jest dagesz, by zaznaczyć drugi, brakujący lamed), bo tefilin jest świadectwem i dowodem na to, że Szechina przebywa nad nami, tak jak mówi Tora: (Deut. 28:10)"Zobaczą wszystkie ludu ziemi, że Imię HASZEM jest wzywane nad tobą itd.". Nasi rabini błogosławionej pamięci wyjaśnili to: chodzi tu o tefilin, który jest na głowie, na którym jest (litera) szin z imienia Szadai. Dlatego nie zakrywa się go całkowicie tałesem.

Punkt 2

Czas zakładania tefilin rano zaczyna się od momentu, gdy zobaczy się znajomego z odległości 4 amot i rozpozna się go. Po założeniu tałesu - zakłada się tefilin. Powód zakładania cicit przed tefilin jest taki, że micwę cicit wypełnia się częściej (tadir) - i w dni powszednie
i w Szabat i w święta, a tefilin zakłada się tylko w dni powszednie - a istnieje zasada: tadir weszeeino tadir - tadir kodem: gdy coś jest często i coś nie jest często - to co jest częstsze ma pierwszeństwo.

Jeśli jednak ktoś wziął do ręki najpierw tefilin, mimo tego, że są w woreczku - trzeba założyć je najpierw, a potem nałożyć tałes, ponieważ nie odkłada się micwy, jak jest napisane: (Ex. 12:17) "I strzeżcie mac (macot)", co może być odczytane jako "strzeżcie micwot", to znaczy: jeśli pojawia się możliwość spełnienia micwy, nie wolno jej odkładać, by nie "skwaśniała".

Punkt 3

Jest napisane: (Ex. 13:16) "Będzie znakiem na twojej ręce". Z tego, że jest napisane jadecha (przez he na końcu, a nie jak zazwyczaj przez kaf) nasi rabini błogosławionej pamięci wywnioskowali: chodzi o rękę słabszą - jad kahe - to znaczy lewą, która jest słabsza.
I zakłada się tam tefilin wysoko na ramieniu, jak jest napisane: (Deut. 11:18) "Umieścicie te Moje słowa na waszych sercach" - [czyli] tak aby było położone naprzeciwko serca. Dlatego zakłada się tefilin w taki sposób i skierowany jest on nieco w kierunku ciała, tak że gdy opuszcza się ramię w dół - tefilin znajduje się naprzeciw serca.

I choć jest napisane o tefilin na głowę "pomiędzy twoimi oczami" - nasi rabini błogosławionej pamięci przyjęli, że nie jest to dokładnie pomiędzy oczami, ale raczej
[na głowie] pomiędzy oczami, to jest w miejscu, gdzie zaczyna się linia rośnięcia włosów, a do góry w kierunku gdzie czaszka dziecka jest miękka. To znaczy tak, aby dolna krawędź tefilin nie znajdowała się poniżej linii, gdzie zaczynają rosnąć włosy, a krawędź górna nie powinna być wyżej niż miejsce gdzie czaszka dziecka jest miękka.

Należy bardzo przestrzegać, by tefilin był we właściwym miejscu. Jeśli jest ułożony tak, że choć mała jego część jest położona nie w miejscu rośnięcia włosów, albo nawet cały jest na miejscu włosów, ale jest przesunięty na [którąś] stronę - nie jest to "pomiędzy oczami" - nie wypełnia się wtedy micwy i odmawia się błogosławieństwo na próżno.

Węzeł tefilin na głowę powinien leżeć naprzeciwko, z tyłu głowy powyżej karku, na końcu czaszki, w miejscu włosów, co jest naprzeciw twarzy i nie może się on przechylać na żadną stronę. Powinien leżeć pewnie na głowie. Gdy pojemnik tefilin (bajit) i jego podstawa (ma-barta) są szerokie - trudno jest utrzymać je pewnie umieszczone - dlatego trzeba na to bardzo uważać.

Punkt 4

Tefilin zakłada się stojąc. Nie wytrząsa się tefilin
z woreczka, by nie było to lekceważące dla micwy, ale wyjmuje się je ręką. Najpierw zakłada się tefilin na rękę. Zanim umocuje się go odmawia się błogosławieństwo "lehaniach tefilin", umocowuje się wiązanie i okręca się [rzemień] siedem razy na ręce, a następnie zakłada się tefilin na głowę. Zanim umieści się go na głowie odmawia się błogosławieństwo "al micwat tefilin" i umocowuje się go mówiąc: "baruch szem kewod malchuto leolam waed".

Mówi się to z powodu wątpliwości, co do tego błogosławieństwa. Ponieważ jest taka wątpliwość,
jest też i wątpliwość, co do tego, czy osoba słysząca to powinna odpowiedzieć "amen" czy nie. Dlatego wydaje mi się, że dobrze mówić to błogosławieństwo szeptem [R' Salomon Ganzfried].
Zgodnie z Miszna Berura można odpowiedzieć amen.

Po założeniu tefilin na głowę okręca się rzemień tefilinu na ręce trzy razy wokół środkowego palca: jeden raz na części środkowej palca i dwa razy na części bliżej dłoni.

Punkt 5

Nawet jeśli zdarzyło się , że ktoś wyjął z woreczka jako pierwszy tefilin na głowę - powinien się zatrzymać, odłożyć go, zakryć czymś i założyć jako pierwszy tefilin na rękę. Ponieważ pierwszeństwo tego na rękę przed tym na głowę pochodzi z Tory, bo jest napisane: (Deut. 6:8) "Przywiążesz je na znak na twojej ręce i będą ozdobą pomiędzy twoimi oczami", dlatego nie ma w tym przypadku "odłożenia micwy".

Punkt 6

Nie może być żadnej rzeczy pomiędzy tefilin,
a ciałem. Czy to na ręce, czy na głowie. Krótkie włosy nie stanowią przeszkody (chacica), bo jest to ich naturalny stan. Ale ci co zapuszczają długie włosy, oprócz tego,
że jest to zakazane i aroganckie - jest także zakazane
z powodu tefilin, bo zbyt długie włosy stają się chacica (przeszkodą).

Punkt 7

Należy uważać przy tefilin na rękę, by węzeł nie wysunął się ze swojego miejsca (należy uważać na to także, gdy tefilin jest wewnątrz woreczka). "Jud", który tworzy się na tym węźle powinien być zawsze po stronie serca. Miejsce, w którym znajduje się rzemień powinno być wyżej, a bajit niżej.

W razie nagłej konieczności, np. w przypadku kogoś leworęcznego, kto nie ma w tym momencie własnego tefilin, za wyjątkiem pożyczonego od kogoś praworęcznego (i podobnie w odwrotnej sytuacji) - nie może on przemienić węzła, jeśli założy tefilin w taki sposób - miejsce rzemieni powyżej, a bajit poniżej - "jud"
i węzeł będą na zewnątrz. Dlatego powinien on to odwrócić i założyć tak, by miejsce rzemieni było niżej,
a bajit wyżej - po to by "jud" i węzeł były po stronie serca.

Punkt 8

Nie wolno rozmawiać pomiędzy zakładaniem tefilin na rękę (tefilin szel jad), a tefilin na głowę (tefilin szel rosz). Nie wolno nawet dawać wskazówek oczami czy palcami, bo jest napisane: (Ex. 13:9) "Będą dla ciebie znakiem na twojej ręce i przypomnieniem pomiędzy twoimi oczami". Wymaga to pamiętania, by zakładać tefilin na głowę po założeniu tefilin na rękę, aby była ciągłość pomiędzy obydwoma. Nawet gdy słyszy się Kadisz lub Keduszę, nie przerywa się, ale milcząc słucha się tego co odmawiają zgromadzeni, ale jeśli słyszy się kogoś mówiącego błogosławieństwo na zakładanie tefilin, można odpowiedzieć "amen', bo amen jest potwierdzeniem wiary w micwę tefilin - nie jest to przerwa.

Zakładając tefilin derabenu Tam [rodzaj tefilin, w którym jest inna kolejność ułożenia kawałków pergaminu
z fragmentami Tory] również nie wolno zrobić przerwy pomiędzy zakładaniem tefilin na rękę i na głowę, ale wolno zrobić przerwę [odpowiadając] na Kadisz i Keduszę.

Punkt 9

Jeśli ktoś pomylił się i zrobił przerwę - to dotyka tefilin na ręce i mówi po raz drugi błogosławieństwo "Lehanijach tefilin" i umocowuje węzeł, następnie zakłada tefilin na głowę i odmawia błogosławieństwo. Ale jeśli zrobił przerwę z powodu czegoś, co było potrzebne dla spełniania micwy tefilin - nie musi po raz drugi odmawiać błogosławieństwa na tefilin na rękę.

Punkt 10

Zakładając tefilin trzeba koncentrować się na tym, że Święty Błogosławiony przykazał nam zakładanie tefilin,
w którym znajdują się cztery fragmenty [z Tory], gdzie napisane jest o Jedności Jego Błogosławionego Imienia i wyjściu z Egiptu. [Tefilin umieszczany jest] na ramieniu - naprzeciw serca i na głowie - naprzecie mózgu, aby przypominać zawsze o cudach i wspaniałościach, które [Bóg] zrobił dla nas.

Tefilin poucza o Jego Jedności i o tym, że do Niego należy siła, władza nad tym co na górze i nad tym co na dole i czyni On ze wszystkimi według Swojej woli. Odajemy Mu duszę, która jest w umyśle i serce, które jest źródłem pragnień i myśli. Wszystkim tym wspominamy Stwórcę, powstrzymujemy się od przyjemności i wypełniamy [słowa]: "Nie zwrócicie się za waszym sercem i za waszymi oczami". Dlatego napisane jest o tefilin: "pomiędzy twoimi oczami".