<-- Powrót

Parszat Toldot

(Dzieje; Księga Rodzaju 25,19 - 28,9)

Po dwudziestu latach małżeństwa, kiedy Jicchak (Izaak) i Riwka (Rebeka) nie mieli dzieci, Ha-Szem odpowiada na modlitwy Jicchaka i Riwka rodzi bliźniaki Ezawa i Jaakowa (Jakuba). Jej ciąża jest niezwykle bolesna. Ha-Szem objawia Riwce, że te cierpienia są zapowiedzią w skali mikrokosmosu światowego konfliktu, który wybuchnie pomiędzy dwoma wielkimi narodami, które będą wywodzić się od tych bliźniaków - pomiędzy Rzymem i Izraelem. Ezaw rodzi się pierwszy, a Jaakow zaraz potem, trzymając piętę Ezawa. W miarę jak bliźniacy rosną, coraz bardziej uwidacznia się różnica pomiędzy nimi. Ezaw jest myśliwym, człowiekiem pól i fizycznego, materialnego świata; Jaakow przebywa w namiotach Tory, pracując nad swoją duszą. W dniu pogrzebu ich dziadka Abrahama, Jaakow gotuje sobie zupę z soczewicy, tradycyjną potrawę żałobników. Zgłodniały, po całym dniu spędzonym na polowaniu, Ezaw przybiega i sprzedaje swoje prawo pierworództwa (i związaną z tym prawem duchową odpowiedzialność) za miskę zupy - w oczywisty sposób okazując swoją niegodność do zajmowania pozycji pierworodnego syna. Kiedy klęska głodu dotyka kraj Kanaan, Jicchak chce uciec przed nią do Egiptu, ale Ha-Szem przypomina mu, że ponieważ w czasie Akeidy (kiedy miał zostać złożony w ofierze) stał się święty, nie może więc opuszczać Ziemi Świętej. Zamiast tego przenosi się on więc do miasta Gerar w kraju Filistynów; aby ochronić Riwkę, musi powiedzieć tam, że jest ona jego siostrą. Jicchak staje się właścicielem ogromnych dóbr, co powoduje wielką zazdrość wśród mieszkańców miasta Gerar, tak że król tego miasta Awimelech prosi go, aby opuścił miasto. Jicchak odkopuje trzy studnie (wykopane przez jego ojca Abrahama), co w proroczy sposób nawiązuje do tego, że w przyszłości będą zbudowane trzy Batej Mikdasz (Świątynie Jerozolimskie). Awimelech, widząc że błogosławieństwo Ha-Szem towarzyszy Jicchakowi, zawiera z nim traktat. Kiedy Jicchak czuje, że zbliża się kres jego dni, wzywa do siebie Ezawa aby udzielić mu swojego błogosławieństwa. Riwka, w proroczy sposób, powodowana nakazem, że błogosławieństwo musi przypaść Jaakowowi, powoduje, że Jaakow odgrywa rolę swojego brata Ezawa i otrzymuje błogosławieństwo. Kiedy Ezaw w ataku wściekłości skarży się ojcu, że jego brat kupił od niego prawo pierworództwa, Jicchak uświadamia sobie, że prawo pierworództwa słusznie zostało udzielone Jaakowowi, który ceni w nim raczej odpowiedzialność, a nie przywileje i korzyści; potwierdza więc udzielone wcześniej błogosławieństwo. Ezaw przyrzeka zabić swojego brata, zatem Riwka posyła Jaakowa do jej brata Lawana, gdzie będzie on mógł znaleźć odpowiednią dla siebie żonę.

Księga proroka Malachiasza 1,2

Czy kaprys historii?
Kiedy historycy starają się prześledzić dziwną historię Żydowskiego Narodu, to zawsze są w dużym kłopocie; nie ma bowiem żadnego logicznej przyczyny, dlaczego ten mały szczep z kraju na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego mógł przetrwać i rozwijać się poprzez dwa tysiące lat prześladowań i asymilacji. Żadna historyczna teoria nie może wyjaśnić, dlaczego Żydowski Naród przeżył Perskie, Babilońskie, Greckie i Rzymskie Imperia. Jak to napisał kiedyś Mark Twain: "Żydzi widzieli je wszystkie, pokonali je wszystkie, i dzisiaj są tym samym, kim byli wtedy... Wszyscy na tym świecie są śmiertelni, za wyjątkiem Żydów... Na czym polega tajemnica tej wiecznotrwałości?" Żydowski Naród mógłby odpowiedzieć na to pytanie słowami Haftory na ten tydzień: "Mogą budować, ale ja zburzę... Wasze oczy będą to oglądać i powiecie: 'Ha-Szem jest wieki poza granicami Izraela". Jak bardzo nie zdawałby się niezwyciężony Edom/Rzym i inni duchowi potomkowie Ezawa, ich powodzenie nie będzie wieczne. W końcu Ezaw upadnie, a Jaakow zajmie swoje właściwe miejsce: "Umiłowałem ciebie - powiedział Ha-Szem... Znienawidziłem jednak Ezawa i spustoszyłem jego góry, a jego dziedzictwo wydałem na łup szakalom pustyni".

 

Pytania


1.

Do kogo podobny był Jicchak ?

Odpowiedź

2.

Ile lat miał Jicchak w czasie "Akeidy" (tzn. wtedy, gdy Abraham miał ofiarować go na górze Moria) ?

Odpowiedź

3.

Dlaczego Tora podkreśla, że Riwka (Rebeka) byłą córka Besuela i siostrą Lawana ?

Odpowiedź

4.

Kogo prosiła o radę Riwka, obawiając się trudności w czasie ciąży ?

Odpowiedź

5.

Jakie były dwie różnice pomiędzy ciążą Tamar i ciążą Riwki ?

Odpowiedź

6.

Jaakow urodził się trzymając piętę Ezawa. Czego było to symbolem ?

Odpowiedź

7.

Kto dał imię Jaakowowi (Jakubowi) ?

Odpowiedź

8.

Jak Ezaw oszukiwał swojego ojca ?

Odpowiedź

9.

W czyich namiotach mieszkał Jaakow ?

Odpowiedź

10.

Dlaczego Ha-Szem spowodował, że Abraham umarł przedwcześnie ?

Odpowiedź

11.

Dlaczego soczewica jest pożywieniem żałobników ?

Odpowiedź

12.

Czym było prawo pierworództwa, które Jaakow kupił od Ezawa ?

Odpowiedź

13.

Dlaczego Jicchakowi nie było wolno uciec przed głodem do Egiptu ?

Odpowiedź

14.

Dlaczego Filistyni zaorywali studnie ?

Odpowiedź

15.

Do jakiego zwierzęcia można porównać Ezawa ?

Odpowiedź

16.

Co sprawiło, że Jicchak utracił wzrok ?

Odpowiedź

17.

Co uczynił Jaakow z drugim koźlęciem przygotowanym dla niego przez Riwkę ?

Odpowiedź

18.

Od kogo Ezaw otrzymał swoje specjalne ubranie ?

Odpowiedź

19.

Dlaczego Ezaw zostawiał swoje specjalne ubranie u Riwki, a nie trzymał je w domuy ?

Odpowiedź

20.

Co sprawiło, że Jicchak zaczął podejrzewać, że to nie Ezaw przynosi mu jedzenie ?

Odpowiedź

21.

Jaki zapach Jicchak wyczuł na odzieży Jaakowa ?

Odpowiedź

22.

Kiedy Ezaw uwolniony jest od swojej podległości wobec Jaakowa ?

Odpowiedź

23.

Co skłoniło Ezawa do poślubienia córki Jiszmaela ?

Odpowiedź

24.

Dlaczego Tora stwierdza, że Ezaw poślubił siostrę Newajosa ?

Odpowiedź

25.

Przez ile lat Jaakow uczył się w jesziwie zanim udał się do domu Lawana ?

Odpowiedź

 

 

Odpowiedzi


1.

25,19 - Do Abrahama.

Pytanie

2.

25,20 - Miał 37 lat.

Pytanie

3.

25,20 - Aby podkreślić, iż pomimo tego że pochodziła z rodziny grzeszników, sama była sprawiedliwa.

Pytanie

4.

25,23 - Szema, syna Noego.

Pytanie

5.

25,24 - Riwka we właściwym czasie urodziła dwóch synów: jednego sprawiedliwego, a drugiego - grzesznego. Tamar po siedmiu miesiącach urodziła dwóch sprawiedliwych synów.

Pytanie

6.

25,26 - Tego, że w końcu Jaakow zdobędzie władzę nad Ezawem.

Pytanie

7.

25,26 - Ha-Szem.

Pytanie

8.

25,27 - Ezaw oszukiwał Jicchaka zadając pytania, z których wynikało, że przestrzega on wszystkich przykazań.

Pytanie

9.

25,27 - W namiotach Szema i Ewera.

Pytanie

10.

25,30 - Abraham umarł o pięć lat za wcześnie, w wieku stu siedemdziesięciu pięciu lat, aby nie mógł widzieć tego, jak jego wnuk Ezaw stał się grzesznikiem.

Pytanie

11.

25,30 - Ponieważ jest ona okrągła jak koło, a żałoba jest jak obracające się koło, które w końcu dotknie wszystkich.

Pytanie

12.

25,31 - Prawem składania korbanos (ofiar).

Pytanie

13.

26,2 - Poprzez Akeidę (tj. ofiarowanie na górze Moria) uzyskał on status bycia korban i dlatego nie mógł opuścić Erec Kanaan (Kraj Kanaan).

Pytanie

14.

26,15. Ponieważ obawiali się, że albo maruderzy zaatakują i zdobędą te studnie, albo też że atakując z innych powodów, będą używali te studnie do zaopatrywania się w wodę.

Pytanie

15.

26,34 - Do świni. Podobnie jak świnia na zewnątrz wydaje się być koszerna, brakuje jej jednak do tego wewnętrznego składnika, tak i Ezaw wydaje się być sprawiedliwy, wewnętrznie jest jednak zły.

Pytanie

16.

27,1 - Dym z ofiar składanych przez żony Ezawa swoim bożkom.

Pytanie

17.

27,9 - Złożył je w ofierze jako Korban Pesach.

Pytanie

18.

27,15 - Od Nimroda.

Pytanie

19.

27,15 - Obawiał się, że jego żony mogą mu je ukraść.

Pytanie

20.

27,21 - Jaakow zbyt często wspominał imię Ha-Szem.

Pytanie

21.

27,27 - Aromat z Gan Eden (ogrodu rajskiego).

Pytanie

22.

27,40 -Kiedy Żydowski Naród przekracza przykazania Tory".

Pytanie

23.

28,7 - Kiedy zobaczył, że jego ojciec gardzi jego żonami, zdecydował się wziąć za żonę kogoś spokrewnionego ze swoim ojcem.

Pytanie

24.

28,9 - Aby pokazać, że Jiszmael zmarł przed ślubem i to właśnie Newajos dał Ezawowi siostrę za żonę.

Pytanie

25.

28,9 - Przez czternaście lat.

Pytanie