 |
|
||
|
<-- Powrót |
<-- Dwar Tora | ||
|
Dwar Tora - Chanuka |
|
||
|
DLACZEGO ŚWIĘTO CHANUKI MA OSIEM DNI ? Historia święta Chanuki mówi o jednym zaledwie pojemniku czystej oliwy, który arcykapłan znalazł z nienaruszoną pieczęcią w Bejt Ha-Mikdasz (w Świątyni Jerozolimskiej). Ha-Szem uczynił cud i oliwę z tego pojemnika, która powinna była starczyć na jeden dzień, można było używać do zapalania Menory w Świątyni przez osiem dni - a więc przez cały ten czas, kiedy nieosiągalna była żadna inna czysta oliwa. Tak więc obchodzimy święto Chanuki przez osiem dni. Bajs Josef [chodzi o komentarz do Arba Turim rabina Aszera ben Jechiela, napisany przez rabina Józefa Caro, autora kodeksu żydowskiego prawa Szulchan Aruch - przyp. tłum.] zadaje pytanie (w Orech Chaim 670), które zostało później określone przez wielu jako "Pytanie Bajs Josef" na temat Chanuki. Z powodu popularności tego pytania, spowodowanej pozorną prostotą tego problemu, istnieje duża ilość prób odpowiedzi na to pytanie i związanych jest z nim wiele dyskusji. Bajs Josef zapytał mianowicie, dlaczego święto Chanuki trwa przez osiem dni; jeśli bowiem oliwa znaleziona w pojemniku wystarczyła do tego, aby palić się przez jeden dzień, to cud związany z tą oliwą dotyczył tylko siedmiu pozostałych, a nie wszystkich ośmiu dni. A jednak obchodzimy święto Chanuki przez osiem dni! Jaki jest zatem powód obchodzenia jako świąteczny tego ósmego dnia?. Sam Bajs Josef podaje nam trzy możliwe podejścia do tego zagadnienia. 1. Ci którzy przygotowywali Menorę do zapalenia wiedzieli, że przez osiem dni nie będą mogli uzyskać nowej oliwy. Z tego powodu podzielili oliwę z pojemnika na osiem części, tak aby Menora mogła palić się w każdym z tych dni, chociaż nie przez cały dzień. Stał się jednak cud i ta mała ilość oliwy, która była każdego dnia umieszczana w Menorze, paliła się przez cały dzień. Z tego powodu cud wydarzył się także i w pierwszym dniu. 2. Podczas pierwszej nocy wlano do Menory zawartość całego pojemnika. Była to ilość wystarczająca do palenia się w Menorze przez cały dzień. Po napełnieniu Menory stwierdzono jednak, że pojemnik był nadal pełny. I ten cud powtarzał się przez wszystkie dni. Z tego powodu w każdym z ośmiu dni zdarzył się cud. 3. Podczas pierwszej nocy wlano do Menory zawartość całego pojemnika. Była to ilość wystarczająca do palenia się w Menorze przez cały dzień. Kiedy sprawdzono Menorę rano, odkryto, że oliwa nie wypaliła się, a Menora była ciągle pełna; pomimo tego, że ogień płonął. To samo powtarzało się każdego dnia. Z tego powodu pierwszy dzień, kiedy oliwa nie wypaliła się, był taki sam cudowny jak wszystkie inne. Próbowano dać wiele innych odpowiedzi na to pytanie. P'ri Chodosz pisze, że nie świętujemy pierwszego dnia Chanuki z powodu cudu z oliwą. Świętujemy ten dzień przez pamięć o cudownym zwycięstwie Żydów nad Antiochem i jego wojskami. Aruch Ha-Szulchan wymienia kilka przyczyn. Pisze on, że micwa Bris Mila (przykazanie obrzezania) była zakazana pod rządami Antiocha, zaś po wojennym zwycięstwie Żydzi mogli ponownie otwarcie wypełniać to przykazanie. Po to aby upamiętnić fakt, że mogliśmy wznowić przestrzeganie tego przykazania, które dokonuje się w ósmym dniu po urodzeniu chłopca, mamy osiem dni święta Chanuki. Inną przyczyną przez niego wymienioną jest to, co Midrasz mówi nam o budowie Miszkanu (Przybytku, który zastępował Świątynię wówczas, gdy Żydzi wędrowali po pustyni po opuszczeniu Egiptu). Został on skończony 25 dnia miesiąca Kislew. Jednakże Miszkan został poświęcony nie wówczas, ale w miesiącu Nissan - a więc w tym miesiącu, w którym urodzili się nasi praojcowie. Ha-Szem po to, aby "wynagrodzić" utratę święta w miesiącu Kislew, spowodował, że cud Chanuki i ponowne poświęcenie Świątyni wydarzyły się właśnie w tym miesiącu. Ponieważ poświęcenie Miszkanu i rozpoczęcie służby kapłańskiej trwały przez osiem dni, święto Chanuki także obchodzimy przez osiem dni. I faktycznie nazwa "Chanuka" oznacza "poświęcenie", co nawiązuje do tego właśnie aspektu święta. Przy okazji można wspomnieć, że nazwa "Chanuka" może być także czytana jako złożenie dwóch słów: "Chanu k'h", co oznacza "odpoczęli w 25" - co nawiązuje do tego, że "odpoczynek" nastąpił po tym, jak Żydzi wygrali swoje bitwy. "Mezuza znajduje się po prawej stronie, światła chanukowe po lewej, a człowiek w talicie z cicit w środku" (Ester Raba) 1) Są trzy wymiary: przestrzeń, czas i duch. Pokazanie świętości Boga musi obejmować wszystkie te trzy przestrzenie. Przestrzeń reprezentowana jest przez mezuzę, która wnosi świętość w przestrzeń domu. Czas - przez światłą
chanukowe, które są wewnątrz świętego okresu roku, kiedy to święto obchodzimy. Duch przez talit i
cicit, reprezentujące specjalną duszę Żydowskiego Narodu. Księga Zohar mówi, że tak jak Jakub kochał Józefa bardziej niż innych swoich synów ponieważ urodził się on gdy Jakub był już w podeszłym wieku, i zrobił dla niego wielobarwną szatę, tak samo Żydowski Naród pojawił się na długo po stworzeniu świata (chociaż jego powstanie było pierwotną intencją Boga przy stwarzaniu świata) i otrzymał od Niego specjalną duszę, o którą zazdrosne inne narody ciągle walczą. Ta specjalna dusza fizycznie doświadczana jest jako talit z
cicit. (Księga Zohar, Bereszit 605). To właśnie o to walczyli z nami Grecy - chcieli odebrać nam ten specjalny wymiar. Z tego powodu rozgłaszamy naszą specjalność zapalając światła w pobliżu drzwi. * Bóg jest z Żydowskim Narodem niezależnie od okoliczności. Czy są tego warci czy nie, czy jest ich dużo czy mało, On jest z nimi zawsze. To właśnie zostało objawione w cudzie
chanukowym. Chociaż początkowo nie znaleziono w ogóle żadnego oleju, a potem zaledwie tyle, żeby świecił się przez jeden dzień, to jednak świecznik palił się przez osiem dni. Tak samo jest z nami i światłem Boga. Jeśli nawet na to nie zasługujemy, to i tak Bóg jest z nami zawsze. Kiedy znaleziono puchar w worku Beniamina, bracia są zmieszani. Jehuda występuje przed swoich braci i elokwentnie, a także zdecydowanie prosi Josefa o uwolnienie Beniamina, oferując zamiast niego samego siebie. Ten akt całkowitej bezinteresowności jest dla Josef niezbitym dowodem, że jego bracia różnią się już od ludzi, którzy wtrącili go do loch, i teraz ujawnia on im, że jest nie kim innym jak ich bratem Josefem. Zawstydzeni bracia odsuwają się od niego, on jednak pociesza ich mówiąc, że wszystko, co się wydarzyło, było częścią planów Ha-Szem. Josef posyła ich z powrotem do ich ojca Jaakowa z posłaniem, aby przybyli i osiedlili się w Ziemi Goszen. Początkowo Jaakow nie chce uznać tej wiadomości, kiedy jednak rozpoznaje ukryte znaki we przesłanej wiadomości niezbicie identyfikujące jej nadawcę jako jego syna Josefa, jego duch ożywa. Jaakow razem z całą swoją rodziną i majętnością wyrusza do Ziemi Goszen. Ha-Szem objawia się w nocy Jaakowowi. Mówi On Jaakowowi, aby nie obawiał się przeniesienia się do Egiptu ani jego negatywnych duchowych konsekwencji, ponieważ to właśnie tam Ha-Szem uczyni z Dzieci Jisraela wielki naród - pomimo tego że będą oni mieszkać w kraju pogrążonym w niemoralności i zepsuciu.. Tora wylicza potomstwo Jaakowa napomykając o urodzeniu się Jochewed, której synem będzie Mosze Rabejnu. Siedemdziesięciu ludzi przybywa do Egiptu, gdzie Josef łączy się po 22 latach rozłąki ze swoim ojcem. Josef obejmuje ojca i płacze, przepełniony radością. Josef zabezpiecza osiedlenie się swojej rodziny w Ziemi Goszen. Josef bierze swojego ojca Jaakowa i pięciu spośród swoich braci aby przedstawić ich faraonowi, i Jaakow błogosławi faraona. Josef nakazuje, aby w zamian za ziarno, wszyscy mieszkańcy Egiptu muszą przekazać faraonowi wszystko, co posiadają - a nawet samych siebie jako niewolników. Potem Josef rozsiedla całą ludność, za wyjątkiem egipskich kapłanów, którzy otrzymują bezpośrednio wynagrodzenie od faraona. Dzieci Jaakowa - Jisrael osiedlają się i ich liczba zaczyna szybko wzrastać. |
|||
