<-- Powrót

 

<-- Dwar Tora

Parszat Wajikra

(Księga Kapłańska) 1:1 - 5:26

Którą rozpoczynamy czytać w tym tygodniu, jest także znana pod nazwą Toras Kohanim - Prawa Kapłańskie. Dotyczy ona głównie korbanos (ofiar) przynoszonych do Przybytku (Namiotu Zgromadzenia). 

Pierwsza grupa ofiar nazywana jest Korban Ola - ofiara całopalna. Zwierzę przyprowadzane jest do wejścia Przybytku. Potem składający ofiarę kładzie ręce na głowie zwierzęcia. Zabija się je, a kapłan skrapia ołtarz jego krwią. Zwierzę obdziera się ze skóry i kraje na części. Części te są układane, obmywane i spalane na ołtarzu. Podobnie postępuje się z ofiarami całopalnymi z innych zwierząt i ptaków. Opisane są różne ofiary z pożywienia. Ich część spala się na ołtarzu, a resztę zjadają kapłani. Zabrania się mieszania ofiary z drożdżami lub miodem. Ofiary pojednania, których część spala się na ołtarzu, a część zjada, mogą być z bydła, owiec lub kóz. Tora zakazuje jedzenia krwi i czejlewu (pewnego gatunku zwierzęcego tłuszczu. Wyszczególnione są ofiary, które odkupiają grzechy nieumyślnie popełniane przez arcykapłana, całą społeczność, książąt i zwykłych obywateli. Wymienione są prawa dotyczące ofiar za grzechy, które odkupiają pewne słowne wykroczenia i naruszenia praw czystości rytualnej. Wyszczególnione są również ofiary z potraw składane przez tych, których nie stać na normalne ofiary, a także ofiary odkupiające niewłaściwe użycie rzeczy poświęconych, prawa dotyczące ofiar z powodu "nieświadomej winy", a także ofiar z powodu nieuczciwości.

 

 

Przykazania z Parszy

wg. Tariag Micwot -(613 Przykazan Judaizmu) 
w tłumaczeniu Ewy Gordon Ewy Gordon 
w ydawnictwo Pardes Lauder (Fundacja Ronalda S. Laudera

1. Przykazanie [dotyczące] składania ofiary ola (całopalnej). (Lev. 1:3)

2. Przykazanie [dotyczące] ofiary mincha (pokarmowej). (Lev. 2:1) 
Istniały trzy rodzaje minchy dla całej społeczności: 
- chleby pokładne na Szabat 
- omer na Pesach 
- dwa bochenki na Szawuot. Oraz dziewięć rodzajów minchy indywidualnej.

3. Nie [wolno] składać ofiar z zakwasu i z miodu. (Lev. 2:11) 
Zakwas to np. drożdże. Miód to wszelkie słodycze z wyjątkiem pierwszych owoców. Takie rzeczy mogły służyć jedynie jako produkt do spalania. 

4. Nie [wolno] składać ofiar bez soli. (Lev. 2:13) 
Bez posolenia ofiar przez kapłanów.

5. Przykazanie solenia ofiary. (Lev. 2:13)
Sól była dodawana do ofiar ze zwierząt i z pokarmów (z mąki). 

6. Przykazanie złożenia ofiary przez sąd, który pomylił się w decyzji. (Lev. 4:13) 
Sanhedryn miał złożyć ofiarę, jeśli wydałby wyrok niezgodny z halachą, w sprawie zagrożonej karą karet (przedwczesna śmierć - dosł. „odcięcie”), a duża część społeczności postąpiła zgodnie z wyrokiem Sanhedrynu. Ofiarę składał Sanhedryn, a nie społeczność. 

7. Przykazanie składania ofiary korban chatat (za grzech) indywidualny. (Lev. 4:27) 
Korban chatat była to ofiara za przekroczenie micwy negatywnej, pod warunkiem, że wiązał się z tym akt fizyczny, a zostało to zrobione niechcący (beszogeg); gdyby zrobiono to z premedytacją (bemezid) groziłaby za to kara karet (przedwczesna śmierć - dosł. „odcięcie”). 

8. Przykazanie [o składaniu] świadectwa. (Lev. 5:1) Musiało być dwóch świadków, którzy mieli obowiązek zeznać całą prawdę. W sprawach o karę śmierci i w sprawach dotyczących zakazów z Tory, świadek musiał się zjawić, nawet, jeśli nie był wzywany. W sprawach pieniężnych bet din mógł nie wezwać świadka. Świadek, który ukrył to co wie, musiał złożyć ofiarę. 

9. Przykazanie [dotyczące] ofiary ole wejored (mniejszej lub większej wartości). (Lev. 5:6-7)
Ofiara ole wejored to ofiara o mniejszej lub większej wartości, według możliwości finansowych w momencie składania ofiary, a nie w czasie popełniania wykroczenia. Było to zwierzę, ptak lub jedzenie. Ofiary te składało się np.: za ukrycie faktów podczas zeznawania w sądzie, za nieumyślne zjedzenie czegoś z rzeczy poświęconych, na oczyszczenie kobiety po porodzie.

10. Nie [wolno] oddzielać [głowy ptaka] w chatat haof (ofierze z ptaka za grzech). (Lev. 5:8)
Składając ofiarę z ptaka za grzech (chatat haof), kapłan musiał być ostrożny, by nie odciąć głowy ptaka. Przy ofierze ola można było odciąć głowę ptaka. 

11. Nie [wolno] dodać oliwy do ofiary minchat chote (pokarmowej za grzech). (Lev. 5:11) 
Minchat chote to ofiara składana przez kogoś, kto zgrzeszył niechcący. Inne ofiary wymagały oliwy i kadzidła. 

12. Nie [wolno] dodać kadzidła do ofiary minchat chote (pokarmowej za grzech). (Lev. 5:11) 

13. Przykazanie dodania jednej piątej wartości przez tego, kto zjadł z [ofiary] teruma. 
(Lev. 5:15-16) 
Gdy ktoś niechcący (beszogeg) zjadł coś z rzeczy poświeconych, zwracał wartość tego co zjadł, dodając piątą część jej wartości. Składał dodatkowo ofiarę za przewinienie - aszam meilot. 

14. Przykazanie [składania ofiary] aszam taluj (za przewinienie niepewne). (Lev. 5:17) 
Ofiarę aszam taluj składało się gdy nie było pewności, czy nastąpiło przekroczenie czy nie, a za popełnienie go z premedytacją (bemezid) groziła kara karet (przedwczesnej śmierci - dosł. „odcięcia”), za popełnienie go niechcący (beszogeg) należało złożyć ofiarę za grzech. 

15. Przykazanie [składania ofiary] aszam wadaj (za przewinienie niewątpliwe). (Lev.5:25)
Ofiarę aszam wadaj - przewinienia niewątpliwego składało się za: 
- aszam gezelot - fałszywe przysięganie, że nie jest się winnym pieniędzy 
- aszam meilot - użycie niechcący świętego przedmiotu 
- aszam szifcha charufa - gwałt na zaręczonej (nie-żydowskiej) służącej 
- aszam nazir - zanieczyszczenie, któremu uległ nazirejczyk przez styczność ze zmarłym - aszam mecora - po oczyszczeniu z trądu, w ósmym dniu od ogłoszenia oczyszczenia. 

16. Przykazanie zwrotu tego co zrabowane. (Lev. 5:23)
Należy zwrócić skradziony przedmiot; niemożliwość zwrócenia tego konkretnego przedmiotu to dodatkowe wykroczenie, oprócz samej kradzieży.)
 

 

Pytania


1.

Skąd wiemy, że Adam nigdy nie składał kradzionych ofiar ?

Odpowiedź

2.

Jakie dwa rodzaje grzechów odkupia ofiara całopalna ?

Odpowiedź

3.

Jaka czynność dotycząca składania ofiary ze zwierząt może być wykonana przez kogoś, nie jest kapłanem ?

Odpowiedź

4.

Skąd jeszcze pochodził ogień na ołtarzu - poza ogniem zapalanym przez kapłanów ?

Odpowiedź

5.

Co to jest "melika" ?

Odpowiedź

6.

Dlaczego na ołtarzu ofiaruje się wnętrzności zwierząt, a nie ofiaruje się wnętrzności ptaków ?

Odpowiedź

7.

Czy palące się pióra ładnie pachną? Jeśli nie, to dlaczego ofiarowano ptaki razem z piórami ?

Odpowiedź

8.

Dlaczego Tora określa ofiary z mąki słowem "nefesz" (dusza) ?

Odpowiedź

9.

Ile różnych rodzajów dobrowolnych ofiar z pokarmu (ofiar "mincha") jest wymienionych w tej parszy ?

Odpowiedź

10.

Jaka część dobrowolnej ofiary z pożywienia spala się na ołtarzu ?

Odpowiedź

11.

Jakie czynności przy składaniu ofiary "mincha" wymagają udziału kapłana ?

Odpowiedź

12.

Co to jest "mincha al machawas" ?

Odpowiedź

13.

Tora zabrania dołączania miodu do ofiary "mincha". Co w tym przypadku oznacza słowo "miód" ?

Odpowiedź

14.

Dlaczego ofiara pojednania nazywana jest "szlamim" ?

Odpowiedź

15.

Jak nazywa się pierwsza ofiara składana na ołtarzu każdego dnia ?

Odpowiedź

16.

Jeśli chodzi o ofiarę "szlamim", to dlaczego Tora odrębnie mówi o składaniu na ofiarę owiec i kóz ?

Odpowiedź

17.

Kto ma obowiązek złożyć ofiarę "chatas" ?

Odpowiedź

18.

Za jakie grzech składa się ofiarę zwaną "korban ole wejored" ?

Odpowiedź

19.

Jakie dwie rzeczy występują w dobrowolnej ofierze "mincha", a nie występują w ofierze "minchas chatas" ?

Odpowiedź

20.

Kto składa ofiarę zwaną "korban aszam" ?

Odpowiedź

 

 

Odpowiedzi


1.

1:2 - Ponieważ wszystko było jego własnością.

Pytanie

2.

1:4 - a) Zaniedbanie wypełnienia pozytywnego przykazania (nakazu) b) Pogwałcenie negatywnego przykazania (zakazu), które jest naprawione poprzez wypełnienie pozytywnego przykazania.

Pytanie

3.

1:5 - Zarżnięcie zwierzęcia (to znaczy wszystko, co robi się przed rozlaniem krwi).

Pytanie

4.

1:7 - Spłynął z nieba.

Pytanie

5.

1:15 - Zarżnięcie ptaka przeznaczonego na ofiarę od tyłu szyi z użyciem paznokci.

Pytanie

6.

1:16 Pożywienie zwierzęciu dostarczane jest przez jego pana, tak więc jego wnętrzności są "koszerne". Ptaki spożywają pożywienie, które wydobywają z nieczystości, tak więc ich wnętrzności są skażone "złodziejstwem".

Pytanie

7.

1:17 - Ten kto przynosi na ofiarę ptaka jest zapewne zbyt biedny, aby ofiarować zwierzę Tora chce zatem, aby jego ofiara dobrze wyglądała, a ptak lepiej wygląda z piórami.

Pytanie

8.

2:1 - Zwykle ofiary z mąki składane były przez biednych ludzi. Ha-Szem traktuje to więc tak, jak gdyby składali oni w ofierze własną duszę (nefesz).

Pytanie

9.

2:1 - Pięć.

Pytanie

10.

2:1 - "Komec" (garść).

Pytanie

11.

2:2 - Wszystkie począwszy od wzięcia "komecu" (garści).

Pytanie

12.

2:5 - Mąka ofiarowana jako smażona na patelni.

Pytanie

13.

2:11 - Wszystko, co jest słodkie i pochodzi z owoców.

Pytanie

14.

3:1 - Ponieważ sprawia ona pokój ("szalom") w świecie. Czyni on również pokój pomiędzy ołtarzem, kapłanem i składającym ofiarę - gdyż każdy z nich ma w niej swój udział.

Pytanie

15.

3:5 - "Olas tamid".

Pytanie

16.

3:7 - Ponieważ różnią się one co do "alja" (tłustego ogona). Ogon jagnięcia spala się na ołtarzu, a ogon kozy nie spala się.

Pytanie

17.

4:2 - Ten kto przez przypadek pogwałci negatywne przykazanie (zakaz), którego świadome pogwałcenie powodowałoby karę "kares" (odłączenie).

Pytanie

18.

5:1-4 - Składa ją ten, kto: 
a) odmawia złożenie świadectwa potwierdzonego przysięgą 
b) wchodzi do Bejs Ha-Mikdasz albo spożywa poświęcone pożywienie po nieświadomym nabawieniu się "tumy" (stanu nieczystości) poprzez dotknięcie rzeczy "tamej" (nieczystych) 
c) nieświadomie złamał przysięgę.

Pytanie

19.

5:11 - Lewona (kadzidło) i oliwa.

Pytanie

20.

5:17 - Ten kto ma wątpliwość, czy nie pogwałcił negatywnego przykazania (zakazu), którego świadome pogwałcenie powodowałoby karę "kares" (odłączenie).

Pytanie