<-- Powrót

 

<-- Dwar Tora

Parszat Behar i Bechukotaj

(Księga Kapłańska) 25:1 - 27:34

Tora zabrania normalnej uprawy roli w Kraju Izraela co siedem lat. Taki "Szabat" dla ziemi nazywa się rokiem "szemita" (ostatni raz rokiem "szemita" był rok 5754). Po każdych siedmiu "szemitach" rok pięćdziesiąty, jubileuszowy ("jowel"), ogłasza się przy dĽwiękach szofaru na Jom Kippur. Jest to także rok, kiedy ziemia leży odłogiem. Ha-Szem obiecuje zapewnić rekordowe zbiory przed latami "szemita" i jubileuszowymi aby wykarmić Żydowski Naród. W roku jubileuszowym cała ziemia powraca do naturalnych podziałów z czasów Jozuego i wszyscy Żydzi sprzedani na przymusową służbę odzyskują wolność, nawet jeśli nie skończyli sześcioletniego okresu pracy. Żydom sprzedanym na przymusową służbę nie wolno dawać żadnej poniżającej, niepotrzebnej ani zbyt ciężkiej pracy; nie wolno ich sprzedawać na rynku. Cena jego pracy musi być obliczona według czasu, który pozostał do momentu, kiedy automatycznie będzie uwolniony. Podobnie oblicza się wartość ziemi. Jeśli ktoś sprzedał ziemię swoich przodków, to ma prawo odkupić ją po dwóch latach. Jeśli ktoś sprzeda dom w mieście otoczonym murami, to prawo odkupienia ograniczone jest do okresu jednego roku po sprzedaży. Miasta Lewitów na zawsze do nich należą. Zabroniono Żydom czerpania korzyści z pożyczania na procent innym Żydom. Członkowie rodziny mają wykupić krewnego, który został sprzedany na przymusową służbę z powodu ubóstwa.

 

 

Przykazania z Parszy 
wg. Tariag Micwot -(613 Przykazan Judaizmu) 
w tłumaczeniu Ewy Gordon Ewy Gordon 
w ydawnictwo Pardes Lauder (Fundacja Ronalda S. Laudera

1. Nie [wolno] uprawiać ziemi w [roku] siódmym. 
(Lev. 25:4) 
Szemita - (Rok Szabatowy) to nadchodzący po każdych sześciu latach rok odpoczynku dla ziemi. 

2. Nie [wolno] wykonywać pracy sadowniczej w [roku] siódmym. (Lev. 25:4) 
W Roku Szabatowym. 

3. Nie [wolno] ścinać w [roku] siódmym pędów wyrosłych dziko. (Lev. 25:5)
W Roku Szabatowym nie wolno ścinać ich w taki sposób, jak w innych latach. 

4. Nie [wolno] zbierać owoców drzewa w [roku] siódmym. (Lev. 25:5)
W Roku Szabatowym nie wolno zbierać owoców w taki sposób, jak w innych latach. Trzeba zmienić metodę zbierania, tak, by zademonstrować, że wszystko w tym roku jest bez właściciela. 

5. Przykazanie liczenia siedmiu [okresów] siedmioletnich. (Lev. 25:8) 
Po siedmiu okresach siedmioletnich, które liczył Sanhedryn, w pięćdziesiątym roku przypadał Rok Jubileuszowy (Jowel). 

6. Przykazanie dęcia w szofar w Jom Kipur Roku Jubileuszowego. (Lev. 25:9) 

7. Przykazanie uświęcenia Roku Jubileuszowego (Jowel). (Lev. 25:10) Gdy po Roku Szabatowym (Szemita) nadchodził Rok Jubileuszowy (Jowel), ziemia odpoczywała przez dwa lata. W Roku Szabatowym następowało zwolnienie z długów, w Roku Jubileuszowym - uwolnienie niewolników. 8. 

8. Nie będzie się uprawiać ziemi w Roku Jubileuszowym. (Lev. 25:11) 

9. Nie [wolno] ścinać w Roku Jubileuszowym pędów wyrosłych dziko. (Lev. 25:11) W taki sposób, jak w innych latach.

10. Nie [wolno] zbierać owoców drzew w Roku Jubileuszowym. (Lev. 25:11) W taki sposób, jak w innych latach.

11. Przykazanie rozsądzania między sprzedającym a kupującym. (Lev. 25:14)

12. Nie [wolno] oszukiwać w transakcjach handlowych. (Lev. 25:14) Nie wolno oszukać klienta, który jest nieświadomy, co do prawdziwej wartości towaru.

13. Nie [wolno] oszukiwać żadnego człowieka w słowach. (Lev. 25:17)Nie wolno nikogo obrażać, ranić uczuć, dokuczać, zawstydzać, przypominać mu złe czyny, wołać go przezwiskiem.

14. Nie [wolno] sprzedawać w Erec Jisrael pola [bez możliwości] odkupienia. (Lev. 25:23) Pole sprzedane na nieokreślony czas, lub „na zawsze” - wracało do właściciela w Roku Jubileuszowym; pole sprzedane na określony czas - wracało po tym określonym czasie.

15. Przykazanie zwracania ziemi jej właścicielowi w Roku Jubileuszowym. (Lev. 25:24) W Roku Jubileuszowym ziemia i inna własność wracały do właściciela. Gdy ktoś z powodu biedy musiał sprzedać swoją własność, to mógł ją odkupić przed Rokiem Jubileuszowym: 
- pole - po dwóch latach: 
- dom w nie obwarowanym mieście - kiedykolwiek: 
- dom w mieście z murami pochodzącymi z czasów Jozuego - w ciągu roku, ale już nie później.

16. Przykazanie wykupienia własności do końca roku. (Lev. 25:29) Kto chciał kupić z powrotem własność w obwarowanym mieście, mógł to zrobić tylko w ciągu pierwszego roku. Zob. mc. 340.

17. Nie [wolno] zamieniać miast lewickich i ich okolic. (Lev. 25:34) Lewici mieli 48 miast (w tym 6 miast ucieczki - zob. mc. 410 ). Każde takie miasto otaczał teren 3000 kubitów, z czego 1000 kubitów było otwartą, nie uprawianą przestrzenią. Pozostałe 2000 kubitów wyznaczone było na pola i winnice. Nie można było zamieniać przeznaczenia tych terenów.

18. Nie [wolno] oszukiwać w procentach. (Lev. 25:37) Nie wolno pożyczać na procent innemu Żydowi

19. Nie [wolno] obarczać niewolnika pracą poniżającą. (Lev. 25:39) Żydowski niewolnik, nawet ten sprzedany przez bet din (mc. 42), mógł wykonywać tylko takie prace, jakie zlecało się wynajętemu robotnikowi. Jedzenie i warunki do spania musiał mieć takie jak jego pan. 

20. Nie będzie sprzedany niewolnik [żydowski] na licytacji niewolników. (Lev. 25:42

21. Nie będzie wykonywał [niewolnik żydowski] pracy uciążliwej. (Lev. 25:43) Nie wolno było zlecać mu prac niepotrzebnych, po to tylko, by był zajęty. 

22. Przykazanie zniewolenia niewolnika kanaanejskiego na zawsze. (Lev. 25:46) Nie wolno było uwolnić niewolnika nie-żydowskiego, chyba, że jego pan spowodował u niego nieodwracalną utratę jakiegoś organu (zęba, oka). 

23. Nie [wolno] pozwolić komuś wysługiwać się okrutnie sprzedanym mu niewolnikiem [żydowskim]. (Lev. 25:53) Gdy nie-żydowski właściciel źle traktuje żydowskiego niewolnika, należy temu przeszkodzić. Prawo to stosuje się wtedy, gdy Żydzi mają władzę nad nie-żydowskimi mieszkańcami kraju. Żyd, który sprzedał się w niewolę nie-Żydowi, nie był uwalniany w Roku Szabatowym (Szemita), ale dopiero w Roku Jubileuszowym. 

24. Nie [wolno] oddawać pokłonów na posadzce kamiennej (mozaikowej), nawet przed HASZEM. (Lev. 26:1) Na posadzce pokrytej jakąś dekoracją i nie przykrytej żadną matą, nie wolno oddawać pokłonów (z wyciągnięciem rąk i nóg) nawet przed HASZEM. Taki akt mógłby przypominać bałwochwalstwo. Było to dozwolone tylko w Bet Hamikdasz, bo tam było oczywistym, że jest to przed HASZEM.

 

Parszat Bechukotaj:


1. Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] człowieka. (Lev. 27:2) Gdy ktoś ślubował złożenie ofiary pieniężnej o wartości człowieka, płacił ustalone ceny. Za osobę w wieku: 
 - od jednego miesiąca do 5 lat: za chłopca 5 szekli, za dziewczynkę 3 szekle 
 - od 5 lat do 20 lat: za mężczyznę 20 szekli, za kobietę 10 szekli 
 - od 20 lat do 60 lat: za mężczyznę 50 szekli, za kobietę 30 szekli 
 - od 60 lat i powyżej: za mężczyznę 15 szekli, za kobietę 10 szekli. Nie były to wartości człowieka jako niewolnika. Pieniądze z tej ofiary szły na remonty Bet Hamikdasz. 

2. Nie będzie się wymieniać [przeznaczonego] na ofiarę. (Lev. 27:10) Jeśli zwierzę zostało przeznaczone na ofiarę, nie zmieniało się jego przeznaczenia i nie używało się go do innych celów. 

3. Przykazanie [dotyczące] zamiany poświęconych na ofiarę, że oba staną się poświęcone. (Lev. 27:10) Gdy ktoś zamienił zwierzę przeznaczone na ofiarę na inne zwierzę, to oba stawały się poświęcone i nie można było używać ich do innych celów. 

4. Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] zwierzę. (Lev. 27:11-12) Gdy ktoś ślubował złożenie ofiary pieniężnej o wartości zwierzęcia, płacił cenę ustaloną przez kapłana. Jeśli zwierzę było poświęcone, a stało się niezdatne na ofiarę, trzeba było dać za nie rekompensatę pieniężną. 

5. Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] dom. (Lev. 27:14) Gdy ktoś poświęcił dom jako ofiarę, a potem on, jego żona, lub jego spadkobiercy chcieli dom wykupić, płacili cenę wyznaczoną przez kapłana, powiększoną o jedną piątą. Gdy dom chciał wykupić ktoś obcy, to nie dodawał jednej piątej ceny. 

6. Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] pole. (Lev. 27:16) Gdy ktoś poświęcił pole jako ofiarę, a potem on, jego żona, lub jego spadkobiercy chcieli je wykupić, płacili cenę wyznaczoną przez Torę: 50 szekli srebrnych za każdy chomer pszenicy, to znaczy za obszar potrzebny do wyhodowania jednego chomeru pszenicy. Chomer to biblijna miara pojemności ok. 229,7 litra. 

7. Nie [wolno] zamieniać poświęconych na ofiarę [zwierząt] z [jednego rodzaju] ofiary na [inny rodzaj] ofiary. (Lev. 27:26) 

8. Przykazanie [dotyczące] cherem (poświęcenia) z własności, w Erec Jisrael. (Lev. 27:28) Gdy ktoś ślubował coś ze swojego majątku jako cherem, a było to bez sprecyzowania na jaki cel, to rzecz ta stawała się własnością kapłana, który miał wtedy dyżur w Bet Hamikdasz. Nie można było tej rzeczy wykupić, ani odzyskać w Roku Jubileuszowym. Samo słowo cherem oznacza „zniszczony”. Ale por. mc. 359. 

9. Nie będzie się sprzedawać pola [ofiarowanego jako] cherem. (Lev. 27:28) 

10. Nie wykupisz pola [ofiarowanego jako] cherem. (Lev. 27:28) Jeśli cherem miał określony cel, to można go było wykupić, dodając 20 procent ceny. 

11. Przykazanie [wydzielenia] dziesiątej części [z ilości] zwierząt czystych [urodzonych] w ciągu całego roku. (Lev. 27:32) Każde dziesiąte ze stada: z krów, owiec i kóz. 

12. Nie [wolno] wykupić dziesięciny ze zwierząt. (Lev. 27:33) Dziesięcinę należało zjeść w Jerozolimie, jeśli miała defekt - można ją było zjeść gdzie indziej.

 

 

Pytania


1.

Dlaczego Tora podkreśla, że prawa dotyczące "szemity" (roku szabatowego) zostały dane na Górze Synaj ?

Odpowiedź

2.

Tora nakazuje: "Poświęcicie pięćdziesiąty rok". W jaki sposób to się dokonuje ?

Odpowiedź

3.

Jakie dwa "powroty" ogłasza szofar podczas roku jubileuszowego ?

Odpowiedź

4.

Skąd pochodzi nazwa roku "jowel" (jubileuszowego) ?

Odpowiedź

5.

Jak kara grozi za nie przestrzeganie praw "szemity" ?

Odpowiedź

6.

Z jakiego powodu można sprzedać ziemię odziedziczoną po przodkach ?

Odpowiedź

7.

Jeśli sprzeda się komuś odziedziczoną po przodkach ziemię, to kiedy można ją odkupić ?

Odpowiedź

8.

Jeśli sprzeda się komuś dom w mieście otoczonym murami, to kiedy można go odkupić ?

Odpowiedź

9.

Co oznacza słowo "dni" w Parszy na ten tydzień ?

Odpowiedź

10.

Jakie miasto uważa się za miasto otoczone murami ?

Odpowiedź

11.

Kto to jest "ger toszaw" ?

Odpowiedź

12.

Do kogo można porównać tego, który opuszcza Erec Israel ?

Odpowiedź

13.

Jeśli Żyd zostaje sprzedany na służbę do nie-Żyda, to czy zostanie uwolniony po sześciu latach ?

Odpowiedź

14.

Gdzie wolno jest leżeć twarzą ku ziemi na kamiennej posadzce ?

Odpowiedź

15.

Do czego odnoszą się słowa "bechukosaj telechu" (postępować według moich ustaw) ?

Odpowiedź

16.

Kiedy to jest "deszcz w swoim czasie" ?

Odpowiedź

17.

Czym jest błogosławieństwo "w'achaltem lachm'chem l'sowa" (będziecie jedli swój chleb do syta) ?

Odpowiedź

18.

Co oznacza wiersz z Tory; "i miecz nie będzie przechodził przez wasz kraj" ?

Odpowiedź

19.

Jeśli pięciu żydowskich żołnierzy może pokonać 100 wrogich żołnierzy, to ilu (z matematycznego punktu widzenia) wrogich żołnierzy może pokonać 100 żydowskich żołnierzy ?

Odpowiedź

20.

Ile wynosi "rewawa" [tj. Ilość wrogich żołnierzy, których może pokonać 100 żydowskich żołnierzy według Tory] ?

Odpowiedź

21.

Jaką korzyść zyskuje Naród Żydowski z tego, że Kraj Izraela jest zrujnowany ?

Odpowiedź

22.

Jak długi był okres trwania niewoli babilońskiej i dlaczego trwał on właśnie tyle lat ?

Odpowiedź

23.

W jak wiele lat po wkroczeniu do Kraju Izraela północne plemiona zostały wygnane ?

Odpowiedź

24.

W 42 wierszu 26 rozdziału Księgi Kapłańskiej imię "Jaakow" napisane jest z dodatkową literą "waw". Od kogo Jakub otrzymał tę dodatkową literę i dlaczego ?

Odpowiedź

25.

Jaki pozytywny element zawarty jest w słowach Tory: "zaprowadzę ich do ziemi ich wrogów" ?

Odpowiedź

26.

Dlaczego w 42 wierszu 26 rozdziału Księgi Kapłańskiej słowo "wspomnę" [jest użyte przy imionach Abrahama i Jakuba a] nie jest użyte przy imieniu Izaaka ?

Odpowiedź

27.

Dlaczego Tora mówi w 46 wersecie 14 rozdziału Księgi Kapłańskiej "Toros" (w liczbie mnogiej) a nie "Tora" (w liczbie pojedynczej) ?

Odpowiedź

28.

Gdzie musi być spożywane "Ma'aser Szeini" ?

Odpowiedź

29.

Odpowiedź

30.

Ile wynosi "rewawa" [tj. Ilość wrogich żołnierzy, których może pokonać 100 żydowskich żołnierzy według Tory] ?

Odpowiedź

 

 

Odpowiedzi


1.

25,1 - Aby nauczyć nas, że podobnie jak prawa dotyczące "szemity" zostały szczegółowo wyłożone na Górze Synaj, tak i prawa dotyczące wszystkich innych przykazań również zostały szczegółowo wyłożone na Górze Synaj.

Pytanie

2.

25,10 - Na początku tego roku Beis Din deklaruje "Ten rok jest ?kadosz' (poświęcony)."

Pytanie

3.

25,10 - Powrót ziemi do pierwotnych właścicieli i "powrót" (uwolnienie) niewolników z niewoli.

Pytanie

4.

25,10 - Od dĽwięku szofara. Barani róg nazywany jest "jowel".

Pytanie

5.

25,18 - Wygnanie.

Pytanie

6.

25,25 - Tylko z powodu ubóstwa.

Pytanie

7.

25,24 - W jakimkolwiek czasie po upływie dwóch lat od daty sprzedaży aż po rok jubileuszowy. Z nastaniem roku jubileuszowego automatyczne wraca ona w posiadanie rodziny.

Pytanie

8.

25,29 - Tylko w ciągu pierwszego roku od daty sprzedaży. Potem nie może on już wrócić do poprzedniego właściciela, nawet w roku jubileuszowym.

Pytanie

9.

25,29 - Dni całego roku.

Pytanie

10.

25,29 - Miasto, które było otoczone murami od czasów Jozuego

Pytanie

11.

25,35 - Nie-Żyd który mieszka w Erec Israel i dobrowolnie zgadza się nie oddawać czci bożkom.

Pytanie

12.

25,38 - Do tego, który oddaje cześć bożkom

Pytanie

13.

25,54 - Nie. Jeśli nie zostanie wykupiony za pieniądze, to musi czekać na rok jubileuszowy, aby zostać uwolniony.

Pytanie

14.

26,1 - W Świątyni Jerozolimskiej.

Pytanie

15.

26,3 - Pracę nad nauczaniem Tory.

Pytanie

16.

26,4 - Wtedy, gdy ludzie nie znajdują się na zewnątrz (np. w noc Szabatu).

Pytanie

17.

26,5 - Że będziecie potrzebować małej ilości chleba aby być syci.

Pytanie

18.

26,6 - Żadna obca armia nie będzie przechodzić przez wasz kraj po drodze do jakiegoś innego kraju.

Pytanie

19.

26,8 - Dwa tysiące

Pytanie

20.

26,8 - Dziesięć tysięcy.

Pytanie

21.

26,32 - Żaden wrogi naród nie będzie mógł osiedlić się w Kraju Izraela.

Pytanie

22.

26,35 - 70 lat - ponieważ Żydowski Naród pogwałcił 70 lat "szemita" i "jowel".

Pytanie

23.

26,35 - 390 lat.

Pytanie

24.

26,42 - W pięciu miejscach w torze imię "Jaakow" zapisane jest z dodatkową literą "waw" i w pięciu miejscach w Torze imię "Elijahu" zapisane jest bez litery "waw". Jakub wziął tę literę jako gwarancję tego, że pewnego dnia prorok Eliasz przyjdzie i ogłosi zbawienie dzieci Jakuba.

Pytanie

25.

26,41 - Sam Ha-Szem zaprowadzi ich do ziemi ich wrogów - oznacza to, że nawet kiedy Żydzi znajdą się na wygnaniu, Ha-Szem zapewni im przywódców, którzy natchną ich do trzymania się Tory. Nie pozwoli to Żydom zasymilować się do wrogiej kultury.

Pytanie

26.

26,42 - Ponieważ wyobrażenie prochów Izaaka (który był przygotowany do złożenia w ofierze) na ołtarzu jest zawsze przed Ha-Szem.

Pytanie

27.

26,46 - Aby nauczyć nas, że zarówno Tora Pisana, jak i Tora Ustna zostały dane Mojżeszowi na Górze Synaj.

Pytanie

28.

27,30 - W Jerozolimie.

Pytanie