![]() |
|
||
|
<-- Powrót
|
<-- Dwar Tora |
||
|
Parszat Bamidbar |
(Księga Num) 1,1 - 4,20 |
||
|
HaSzem rozkazuje Mojżeszowi, aby zrobił spis wszystkich mężczyzn w wieku ponad 20 lat - a więc zdolnych już do służby. Spis wykazał trochę ponad 600.000 mężczyzn. Lewici byli liczeni odrębnie póĽniej, ponieważ ich służba jest wyjątkowa. Ich zadaniem jest transportowanie Przybytku i jego wyposażenia i złożenie ich razem, kiedy naród rozbija obóz. Plemiona Izraela, każde ze swoją flagą, rozmieszczają się wokół Przybytku w czterech sekcjach: od wschodu, południa, zachodu i północy. Ponieważ Lewici są oddzieleni, plemię Józefa dzieli się na dwa: Efraima i Menassego, tak że w sumie były cztery grupy, każda składająca się z trzech plemion. Kiedy naród podróżuje, maszerują oni w porządku podobnym do układu obozu. Dokonuje się formalnej wymiany pomiędzy pierworodnymi i Lewitami. Lewici przejmują zadanie służby w Przybytku, która byłaby sprawowana przez pierworodnych gdyby nie było grzechu złotego cielca. Do dokonania wymiany wykorzystano 22.000 spisanych Lewitów w wieku powyżej jednego miesiąca (chociaż w Przybytku służą tylko Lewici pomiędzy 30 a 50 rokiem życia). Pozostałych pierworodnych synów wykupiono przy pomocy srebra (podobnie jak to się robi i dzisiaj, wykupując pierworodnych). Potomków Lewiego podzielono na trzy główne rodziny: Gerszona, Kehasa i Merariego (poza tym są jeszcze kapłani -"kohanim", specjalna grupa rodziny Kehasa). Potomkowie Kehasa maja nosić Menorę, stół na [chleby pokładne], Ołtarz i Świętą Arkę. Z powodu ich najwyższej świętości Arka i Ołtarz nakrywany jest tylko przez Aarona i jego potomków, zanim Lewici przygotują. |
|||
|
Przykazania z Parszy : Behar i Bechukotaj (poprzedni tydzień) - Zamów !! |
|
||
|
Parszat Behar: (poprzedni tydzień) |
|
|
1. |
Nie [wolno]
uprawiać ziemi w [roku] siódmym. |
|
2. |
Nie [wolno]
wykonywać pracy sadowniczej w [roku] siódmym. (Lev. 25:4) |
|
3. |
Nie [wolno] ścinać
w [roku] siódmym pędów wyrosłych dziko. (Lev. 25:5) |
|
4. |
Nie [wolno] zbierać
owoców drzewa w [roku] siódmym. (Lev. 25:5) |
|
5. |
Przykazanie
liczenia siedmiu [okresów] siedmioletnich. (Lev. 25:8) |
|
6. |
Przykazanie dęcia w szofar w Jom Kipur Roku Jubileuszowego. (Lev. 25:9) |
|
7. |
Przykazanie uświęcenia Roku Jubileuszowego (Jowel). (Lev. 25:10) Gdy po Roku Szabatowym (Szemita) nadchodził Rok Jubileuszowy (Jowel), ziemia odpoczywała przez dwa lata. W Roku Szabatowym następowało zwolnienie z długów, w Roku Jubileuszowym - uwolnienie niewolników. |
|
8. |
Nie będzie się uprawiać ziemi w Roku Jubileuszowym. (Lev. 25:11) |
|
9. |
Nie [wolno] ścinać w Roku Jubileuszowym pędów wyrosłych dziko. (Lev. 25:11) W taki sposób, jak w innych latach. |
|
10. |
Nie [wolno] zbierać owoców drzew w Roku Jubileuszowym. (Lev. 25:11) W taki sposób, jak w innych latach. |
|
11. |
Przykazanie rozsądzania między sprzedającym a kupującym. (Lev. 25:14) |
|
12. |
Nie [wolno] oszukiwać w transakcjach handlowych. (Lev. 25:14) Nie wolno oszukać klienta, który jest nieświadomy, co do prawdziwej wartości towaru. |
|
13. |
Nie [wolno] oszukiwać żadnego człowieka w słowach. (Lev. 25:17)Nie wolno nikogo obrażać, ranić uczuć, dokuczać, zawstydzać, przypominać mu złe czyny, wołać go przezwiskiem. |
|
14. |
Nie [wolno] sprzedawać w Erec Jisrael pola [bez możliwości] odkupienia. (Lev. 25:23) Pole sprzedane na nieokreślony czas, lub „na zawsze” - wracało do właściciela w Roku Jubileuszowym; pole sprzedane na określony czas - wracało po tym określonym czasie. |
|
15. |
Przykazanie
zwracania ziemi jej właścicielowi w Roku Jubileuszowym. (Lev.
25:24) W Roku Jubileuszowym ziemia i inna własność wracały
do właściciela. Gdy ktoś z powodu biedy musiał sprzedać
swoją własność, to mógł ją odkupić przed Rokiem
Jubileuszowym: |
|
16. |
Przykazanie wykupienia własności do końca roku. (Lev. 25:29) Kto chciał kupić z powrotem własność w obwarowanym mieście, mógł to zrobić tylko w ciągu pierwszego roku. Zob. mc. 340. |
|
17. |
Nie [wolno] zamieniać miast lewickich i ich okolic. (Lev. 25:34) Lewici mieli 48 miast (w tym 6 miast ucieczki - zob. mc. 410 ). Każde takie miasto otaczał teren 3000 kubitów, z czego 1000 kubitów było otwartą, nie uprawianą przestrzenią. Pozostałe 2000 kubitów wyznaczone było na pola i winnice. Nie można było zamieniać przeznaczenia tych terenów. |
|
18. |
Nie [wolno] oszukiwać w procentach. (Lev. 25:37) Nie wolno pożyczać na procent innemu Żydowi. |
|
19. |
Nie [wolno] obarczać niewolnika pracą poniżającą. (Lev. 25:39) Żydowski niewolnik, nawet ten sprzedany przez bet din (mc. 42), mógł wykonywać tylko takie prace, jakie zlecało się wynajętemu robotnikowi. Jedzenie i warunki do spania musiał mieć takie jak jego pan. |
|
20. |
Nie będzie sprzedany niewolnik [żydowski] na licytacji niewolników. (Lev. 25:42) |
|
21. |
Nie będzie wykonywał [niewolnik żydowski] pracy uciążliwej. (Lev. 25:43) Nie wolno było zlecać mu prac niepotrzebnych, po to tylko, by był zajęty. |
|
22. |
Przykazanie zniewolenia niewolnika kanaanejskiego na zawsze. (Lev. 25:46) Nie wolno było uwolnić niewolnika nie-żydowskiego, chyba, że jego pan spowodował u niego nieodwracalną utratę jakiegoś organu (zęba, oka). |
|
23. |
Nie [wolno] pozwolić komuś wysługiwać się okrutnie sprzedanym mu niewolnikiem [żydowskim]. (Lev. 25:53) Gdy nie-żydowski właściciel źle traktuje żydowskiego niewolnika, należy temu przeszkodzić. Prawo to stosuje się wtedy, gdy Żydzi mają władzę nad nie-żydowskimi mieszkańcami kraju. Żyd, który sprzedał się w niewolę nie-Żydowi, nie był uwalniany w Roku Szabatowym (Szemita), ale dopiero w Roku Jubileuszowym. |
|
24. |
Nie [wolno] oddawać
pokłonów na posadzce kamiennej (mozaikowej), nawet przed
HASZEM. (Lev. 26:1) Na posadzce pokrytej jakąś dekoracją i
nie przykrytej żadną matą, nie wolno oddawać pokłonów (z
wyciągnięciem rąk i nóg) nawet przed HASZEM. Taki akt mógłby
przypominać bałwochwalstwo. Było to dozwolone tylko w Bet
Hamikdasz, bo tam było oczywistym, że jest to przed HASZEM. |
|
Parszat Bechukotaj: (poprzedni tydzień) |
|
|
1. |
Przykazanie
[dotyczące ślubowania] wartości [za] człowieka. (Lev. 27:2)
Gdy ktoś ślubował złożenie ofiary pieniężnej o wartości
człowieka, płacił ustalone ceny. Za osobę w wieku: |
|
2. |
Nie będzie się wymieniać [przeznaczonego] na ofiarę. (Lev. 27:10) Jeśli zwierzę zostało przeznaczone na ofiarę, nie zmieniało się jego przeznaczenia i nie używało się go do innych celów. |
|
3. |
Przykazanie [dotyczące] zamiany poświęconych na ofiarę, że oba staną się poświęcone. (Lev. 27:10) Gdy ktoś zamienił zwierzę przeznaczone na ofiarę na inne zwierzę, to oba stawały się poświęcone i nie można było używać ich do innych celów. |
|
4. |
Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] zwierzę. (Lev. 27:11-12) Gdy ktoś ślubował złożenie ofiary pieniężnej o wartości zwierzęcia, płacił cenę ustaloną przez kapłana. Jeśli zwierzę było poświęcone, a stało się niezdatne na ofiarę, trzeba było dać za nie rekompensatę pieniężną. |
|
5. |
Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] dom. (Lev. 27:14) Gdy ktoś poświęcił dom jako ofiarę, a potem on, jego żona, lub jego spadkobiercy chcieli dom wykupić, płacili cenę wyznaczoną przez kapłana, powiększoną o jedną piątą. Gdy dom chciał wykupić ktoś obcy, to nie dodawał jednej piątej ceny. |
|
6. |
Przykazanie [dotyczące ślubowania] wartości [za] pole. (Lev. 27:16) Gdy ktoś poświęcił pole jako ofiarę, a potem on, jego żona, lub jego spadkobiercy chcieli je wykupić, płacili cenę wyznaczoną przez Torę: 50 szekli srebrnych za każdy chomer pszenicy, to znaczy za obszar potrzebny do wyhodowania jednego chomeru pszenicy. Chomer to biblijna miara pojemności ok. 229,7 litra. |
|
7. |
Nie [wolno] zamieniać poświęconych na ofiarę [zwierząt] z [jednego rodzaju] ofiary na [inny rodzaj] ofiary. (Lev. 27:26) |
|
8. |
Przykazanie [dotyczące] cherem (poświęcenia) z własności, w Erec Jisrael. (Lev. 27:28) Gdy ktoś ślubował coś ze swojego majątku jako cherem, a było to bez sprecyzowania na jaki cel, to rzecz ta stawała się własnością kapłana, który miał wtedy dyżur w Bet Hamikdasz. Nie można było tej rzeczy wykupić, ani odzyskać w Roku Jubileuszowym. Samo słowo cherem oznacza „zniszczony”. Ale por. mc. 359. |
|
9. |
Nie będzie się sprzedawać pola [ofiarowanego jako] cherem. (Lev. 27:28) |
|
10. |
Nie wykupisz pola [ofiarowanego jako] cherem. (Lev. 27:28) Jeśli cherem miał określony cel, to można go było wykupić, dodając 20 procent ceny. |
|
11. |
Przykazanie [wydzielenia] dziesiątej części [z ilości] zwierząt czystych [urodzonych] w ciągu całego roku. (Lev. 27:32) Każde dziesiąte ze stada: z krów, owiec i kóz. |
|
12. |
Nie [wolno] wykupić dziesięciny ze zwierząt. (Lev. 27:33) Dziesięcinę należało zjeść w Jerozolimie, jeśli miała defekt - można ją było zjeść gdzie indziej. |
|
Pierwsza księga proroka Samuela 20,18 - 20,42 |
|
|
|
Oczywistym powodem czytania tej haftory wtedy, kiedy Szabat przypada na dzień poprzedzający Rosz Chodesz (początek nowego miesiąca)jest to, że w pierwszym jej wierszu wspomniany jest dzień następny jako Rosz Chodesz. Epizod ten miał miejsce po tym, gdy król Saul zdecydował się zabić młodego Dawida, który był jego zięciem. W ten sposób chciał on zapobiec upadkowi swojej władzy królewskiej i przekazać ją swojemu synowi Jonatanowi. Jednakże Jonatan, następca tronu, był dobrym przyjacielem Dawida i pragnął uchronić go od śmierci, nawet za cenę utraty w przyszłości tronu. Haftora opowiada o zawartym przez nich tajnym układzie i o tym, jak Jonatan ostrzegł Dawida przed grożącym jego życiu niebezpieczeństwem za pomocą ustalonego pomiędzy nimi znaku. |
|
|
||
|
1. |
Dlaczego Żydowski Naród tak często był liczony ? |
|
|
2. |
Jaki był minimalny wiek zdolności do służby wojskowej ? |
|
|
3. |
Jaki dokument mieli przy sobie ludzie wtedy, gdy byli spisywani ? |
|
|
4. |
Co decydowało o kolorze flagi plemion Izraela ? |
|
|
5. |
W jaki sposób Żydzi za czasów Mojżesza przestrzegali "techum Szabbos", czyli zakazu podróżowania podczas Szabatu na odległość większą niż 2000 "amos" ? |
|
|
6. |
Jaki znak był dany dla wyruszenia obozu w drogę? |
|
|
7. |
Jaka była całkowita liczba wynikła z przeliczenia wszystkich członków 12 plemion ? |
|
|
8. |
Dlaczego synów Aarona nazwano "synami Aarona i Mojżesza" ? |
|
|
9. |
Kto był najstarszym synem Nadawa ? |
|
|
10. |
Jakie dwie postacie z Megillat Ester wspomina Raszi w Parszy na ten tydzień ? |
|
|
11. |
Dlaczego Lewici otrzymywali "ma'aser riszon" ? |
|
|
12. |
Dlaczego Lewici zostali wybrani do służenia w "Ohel Mo'ed" [Namiocie Zgromadzenia] ? |
|
|
13. |
Wymień pierwszego w historii potomka Lewiego, który został policzony jeszcze jako dziecko? |
|
|
14. |
Kto towarzyszył Mojżeszowi podczas liczenia Lewitów ? |
|
|
15. |
Dlaczego tak wielu członków plemienia Ruwena poparło Koracha w jego kampanii przeciwko Mojżeszowi ? |
|
|
16. |
Dlaczego tak wielu potomków plemion Jehudy, Issachara i Zewulona stało się uczonymi w Torze ? |
|
|
17. |
W 39 wierszu trzeciego rozdziału Tora stwierdza, że całkowita liczba Lewitów wynosiła 22.000. Dlaczego Tora, jak się wydaje, ignoruje 300 Lewitów ? |
|
|
18. |
Pierworodni z Żydowskiego Narodu zostali wykupieni za pięć szekli od głowy. Dlaczego za pięć szekli ? |
|
|
19. |
W jakim wieku człowieka uznaje się za posiadającego pełnię sił ? |
|
|
20. |
Kiedy obóz gotowił się do drogi, to do kogo należało nakrycie naczyń Przybytku w przygotowaniu do transportu ? |
|
|
1,1 - Ponieważ byli bardzo drodzy dla Ha-Szem. |
||
|
1,3 - Wiek dwudziestu lat |
||
|
1,18 - Mieli przy sobie świadectwa urodzenia zaświadczające ich rodowód według danego pokolenia. |
||
|
2,2 - Kolor flagi każdego plemienia odpowiadał kolorowi kamienia tego plemienia na napierśniku arcykapłana. |
||
|
2,2 - Ha-Szem rozkazał im obozować w odległości nie większej niż 2000 "amos" od Namiotu Zgromadzenia ("Ohel Moed"). Gdyby obozowali dalej, to nie wolno by im było chodzić podczas Szabatu do Namiotu Zgromadzenia. |
||
|
2,9 - Obłok nad Namiotem Zgromadzenia (Ohel Mo'ed) przesuwała się, a kapłani (kohanim) dęli w trąby. |
||
|
2,32 - 603,550. |
||
|
3,1 - Ponieważ Mojżesz nauczył ich Tory, a więc jest tak, jak gdyby to on sam ich urodził. |
||
|
3,4 - Nadaw nie miał dzieci. |
||
|
3,7 - Bigsan i Seresz. |
||
|
3,8 - Ponieważ Lewici służyli w Przybytku w imieniu wszystkich innych, otrzymywali dziesięcinę jako zapłatę. |
||
|
3,12 - Ponieważ Lewici nie brali udziału w grzechu złotego cielca. Zostali zatem wybrani, aby zastąpili tych pierworodnych, którzy zgrzeszyli i z tego powodu stali się niezdolni do tej służby. |
||
|
3,15 - Córka Lewiego Jochewed urodziła się kiedy Żydzi wchodzili do Egiptu; jest zatem policzona jako jedna z siedemdziesięciu ludzi, którzy wchodzili do Egiptu. |
||
|
3,16 - Ha-Szem. |
||
|
3,29 - Plemię Ruwena obozowało w pobliżu Koracha i dlatego miał on na nich zły wpływ. Uczy nas to, że powinno się unikać przebywania w pobliżu grzeszników. |
||
|
3,38 - Plemiona Jehudy, Issachara i Zewulona obozowały w pobliżu Mojżesza i dlatego miał on na nich dobry wpływ. Uczy nas to, że powinno się szukać towarzystwa sprawiedliwych. |
||
|
3,39 - Każdy Lewita służył aby wykupić pierworodnego z Żydowskiego Narodu. Ponieważ 300 Lewitów było pierworodnymi, więc oni sami wymagali wykupienia i nie mogli wykupić nikogo innego. |
||
|
3,46 - Jako odkupienie za sprzedaż pierworodnego syna Racheli, Józefa, którego bracia sprzedali za pięć szekli (20 sztuk srebra). |
||
|
4,2 - W wieku pomiędzy 30 a 50 rokiem życia. |
||
|
4,5 - Do kapłanów ("kohanim"). |